آفات تفسير تفسير د رمعرض آسيب‌هايى است كه بايد از آن برحذر بود ؛ چه در شيوهء اثرى ( نقلى ) و چه در روش نظرى ( اجتهادى ) . سزاوار است كه نخست ، آسيب‌شناسى شود و آن گاه ، پيش از گرفتار شدن به آن ، براى درمانش كوشيد . مهم‌ترين آسيب در تفسير اثرى ، فراوانى انگيزه‌هاى تزوير و فريب كارى در روايات تفسيرى و فزونى وضع و جعل است كه به اهدافى چند صورت مىگيرد ؛ برخى با هدفى پليد و برخى از سر حُسن نيت و به جهت نادانى و نا فهمى مفرط . بدين سان ، رواياتى اسرائيلى و احاديثى ساختگى به دست داستان سرايان و نيرنگ‌بازان و دسيسه پردازان شكل گرفت و كتاب‌هاى تفسير و حديث را پر كرد ؛ بلايى فاجعه‌آميز كه علماى هوشيار اسلام را به رنج و زحمت انداخت . از جمله آفات مهم تفسير نظرى نيز احتمال تفسير به رأى در مواردى بسيار است ؛ چه ، انگيزه‌هاى فراوانى براى تحميل نظر شخصى بر قرآن و استبداد به رأى در تفسير براى فتنه‌جويى و تأويل نارواى آن وجود دارد ؛ آن‌سان كه قرآن حكيم بدان تصريح كرده است . « 1 » ابعاد گوناگونى از لغزشگاه‌هاى هر دو روش تفسيرى را در بحث تفسير و مفسران ، به تفصيل شرح داده‌ايم ؛ اكنون گزيدهء آن را بنگريد :

--> ( 1 ) . بنگريد به : آل عمران ، ( 3 ) 7 .