الشيخ محمد هادي معرفة (مترجم: ايروانى)

177

التفسير الأثرى الجامع (تفسير اثرى جامع) (فارسى)

ايشان مىگويد : « خبر واحد دو كاربرد دارد : نخست ، در برابر متواتر يا خبر همراه با قرائن قطعى . دوم ، خبر ضعيف موهون . بعيد نيست كه اجماع ادعايىِ سيد قدس سره و ديگران مبنى بر عدم حجيت ، ناظر به خبر واحد به معناى دوم باشد ؛ و گرنه كنار گذاشتنِ اخبار واحدى كه راويان ثقه وارد ، روش معهود هيچ يك از بزرگان نيست . بنابراين ادعاى اجماع بر عدم حجيت ، با عمل آنان به اخبار منافاتى ندارد ؛ زيرا محل اجماع ، خبر واحد به معناى دوم است ، اما به خبر واحد به معناى نخست ، عمل مىشود . » او مىافزايد : شاهد اين سخن ، آن است كه شيخ قدس سره با وجود ادعاى اجماع بر حجيت خبر واحد در كتاب استبصار ، در موارد بسيارى براى توجيه عمل نكردن به خبرى واحد ، مىگويد : « بدين جهت به آن عمل نكرديم كه خبر واحد است . » « 1 » مقصود او ، خبر واحد به معناى دوم است ؛ چرا كه وى حجيت خبر ثقهء عادل را مسلم مىداند . « 2 » شيوهء او و سيد و ديگر علماى بزرگ شيعه ، عمل به خبر ثقهء مورد اطمينان است . از ائمهء اطهار عليهم السلام لزوم پذيرش روايات افراد ثقه ، به صورت متواتر نقل شده است ؛ از جمله : [ م / 103 ] در توقيعى كه به دست قاسم بن علاء رسيد ، آمده است : « به راستى كه هيچ يك از دوستان ما ، عذرى براى شك در رواياتى كه افراد مورد اعتماد ما از ما نقل مىكنند ، وجود ندارد . آنان مىدانند كه ما راز خود را در اختيار ايشان مىگذاريم و نزد آنان مىسپاريم . » « 3 »

--> ( 1 ) . براى نمونه بنگريدبه : الاستبصار ، ج 1 ، ص 35 و 36 . ( 2 ) . بنگريد به : الهداية فى الاصول ، ج 3 ، ص 175 ؛ مصباح الاصول ، ج 2 ، ص 149 . ( 3 ) . بنگريد به : رجال كشّى ، ج 2 ، ص 816 ، شرح حال احمد بن هلال عبرتائى ( توقيع در نكوهش وى است ) ؛ الوسائل ، ج 27 ، ص 149 و 150 و ج 1 ، ص 38 .