گراييده‌اند ، دين [ خود ] را براى او خالص گردانند . » نيز آيهء « إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ » « 1 » ؛ « به راستى كه دين نزد خدا ، اسلام است . » هم‌چنين آيات ديگرى كه واژهء دين در آنها ، به معناى شريعت - كه همان راه مستقيم مىباشد - به كار رفته است . در بيش از ده مورد نيز تعبير « يوم الدين » در قرآن آمده كه روز جزا اراده شده است ؛ مانند اين آيات : « وَ الَّذِي أَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ » « 2 » ؛ « يَسْئَلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ » « 3 » ؛ « وَ الَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ » « 4 » ؛ « وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ . يَصْلَوْنَها يَوْمَ الدِّينِ » « 5 » ؛ « وَ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الدِّينِ . ثُمَّ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الدِّينِ . يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئاً وَ الْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ » « 6 » ؛ « وَ إِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلى يَوْمِ الدِّينِ » « 7 » . هم‌چنين واژهء دين به معناى راه و روش - كه مفهوم لغوى آن است - در اين آيه به‌كار رفته است : « ما كانَ لِيَأْخُذَ أَخاهُ فِي دِينِ الْمَلِكِ » « 8 » ؛ « او ( يوسف ) در آيين پادشاه [ مصر ] نمىتوانست برادرش را بازداشت كند » ؛ يعنى مطابق رسم [ و قانون ] آن سرزمين . همهء معانى ياد شده با قرينهء سياق شناخته مىشود . سيد رضى الدين ، محمد بن حسن شريف موسوى در تفسير آيهء « قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ . . . » « 9 » مىگويد : « مراد از مُلكى كه خداوند به هر كس بخواهد ، آن را مىدهد و از

--> ( 1 ) . آل عمران ( 3 ) 19 . ( 2 ) . شعراء ( 26 ) 82 : « آن كس كه اميد دارم روز جزا ، گناهم را بر من ببخشايد . » ( 3 ) . ذاريات ( 51 ) 12 : « مىپرسند روز جزا كِى است ؟ » ( 4 ) . معارج ( 70 ) 26 : « كسانى كه روز جزا را باور دارند . » ( 5 ) . انفطار ( 82 ) 14 و 15 : « بى شك ، بد كاران در دوزخ‌اند . روز جزا وارد آن مىشوند . » ( 6 ) . انفطار ( 82 ) 17 - 19 : « و تو چه مىدانى كه روز جزا چيست ؟ باز چه مىدانى كه روز جزا چيست ؟ روزى كه كسى براى كسى ، اختيارى ندارد و در آن روز ، فرمان از آنِ خداست . » ( 7 ) . ص ( 38 ) 78 : « تا روز جزا ، لعنت من بر تو باد . » ( 8 ) . يوسف ( 12 ) 76 . ( 9 ) . آل عمران ( 3 ) 26 : « بگو : " بار خدايا ، تويى كه فرمان‌روايى ؛ هر آن كس را كه خواهى ، فرمان‌روايى بخشى و از هر كه خواهى ، فرمان‌روايى را باز ستانى و هر كه را خواهى ، عزت بخشى و هر كه را خواهى ، خوار گردانى . . . " »