5 . سورهء حج : أبو محمد مكي بن أبي طالب ، اين سوره را مكي دانسته واستدلال خود را مبتنى بر آيهء 52 قرار داده است ، كه دربارهء افسانهء غرانيق نازل شده است . اين نظر به دو دليل صحيح نيست : أولا ؛ افسانهء غرانيق جزء افسانه‌هاى ساختگى است ، ثانيا ؛ محتواى سوره با مكي بودن سازگار نيست . 6 . سورهء فرقان : اين سوره را صرفا ضحّاك ، بر خلاف روايات ترتيب واتفاق مفسرين مدنى دانسته است . 7 . سورهء يس : برخى اين سوره را مدنى دانسته‌اند ، ولى قايل آن شناخته نشده ودليل روشنى هم در اين باره ارائه نشده است . 8 . سورهء ص : بنا بر قول شاذ وشناخته نشده‌اى آن را مدنى شمرده‌اند . 9 . سورهء محمد : گروهى بر خلاف اجماع اين سوره را مكي دانسته‌اند . 10 . سورهء حجرات : برخى بر خلاف اجماع اين سوره را مكي دانسته‌اند . 11 . سورهء رحمان : سيد قطب ، به جهت لحن ونسق ( نظم ) سوره وجلال الدين سيوطى به استناد دو روايت - يكى از مستدرك حاكم وديگرى از مسند أحمد - اين سوره را مكي دانسته‌اند . اين نظر به چند دليل مردود است : أولا ؛ لحن ونسق به تنهايى به مكي يا مدنى بودن سوره كفايت نمىكند . ثانيا ؛ روايت حاكم در مكي بودن سوره صراحت ندارد وروايت مسند أحمد ضعف سند دارد « 1 » . ثالثا ؛ روايات ترتيب ، متفقا اين سوره را مدنى شمرده است . 12 . سورهء حديد : برخى اين سوره را مكي شمرده‌اند ، زيرا عمر با خواندن آن در نوشته‌اى كه در خانهء خواهرش يافت اسلام آورد « 2 » . اين رأى نيز به دليل اختلاف در نقل قابل بحث است ، زيرا برخى روايات سورهء طه ودسته‌اى سورهء حاقّه را ( كه بيشتر مفسّرين آن را پذيرفته‌اند ) « 3 » موجب اسلام آوردن عمر ذكر كرده‌اند . 13 . سورهء صف : ابن حزم اين سوره را بر خلاف مشهور وروايات ترتيب مكي

--> ( 1 ) الاتقان ؛ ج 1 ، ص 33 . ( 2 ) ابن حزم اندلسى ؛ الناسخ والمنسوخ في القرآن در حاشيهء جلالين ؛ ج 2 ، ص 197 . ( 3 ) ر . ك : سيره ابن هشام ؛ ج 1 ، ص 370 . أسد الغابة ؛ ج 4 ، ص 54 . الإصابة ؛ ج 2 ، ص 519 . تفسير طبرسى ؛ ج 9 ، ص 237 . أسباب النزول در حاشيهء جلالين ؛ ج 2 ، ص 94 .