ضحاك بن مزاحم ( متوفاى 106 ) مىگويد : « انزل صومه في القرآن » . برخى ديگر نيز آن را پذيرفته‌اند « 1 » . البتة اين احتمال با آيهء « شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ » « 2 » در سورهء بقره ممكن است سازگار باشد ، اما با آيات سورهء دخان وقدر سازگار نمىسازد . نظر چهارم : بيشتر آيات قرآن در ماه مبارك رمضان نازل شده است كه برخى علما مانند سيد قطب آن را به صورت احتمال آورده‌اند « 3 » ، ولى هيچ نشانه‌اى براي اثبات اين نظر در دست نيست . به علاوة اين نظر مخصوص آيهء سورهء بقره است وشامل دو سورهء قدر ودخان كه مىگويد ما قرآن را در شب قدر نازل كرديم ، نمىشود . بنابراين سه نظر أخير قابل پذيرش نيستند . عمده نظر أول ونظر پنجم است . نظر پنجم : گروهى معتقدند كه قرآن دو نزول داشته است : دفعي وتدريجي . در شب قدر همهء قرآن يكجا بر پيامبر أكرم صلّى اللّه عليه وآله نازل شده ، سپس در طول مدت نبوّت دوباره به تدريج نازل گرديده است . اين نظر شايد مشهورترين نظر نزد أهل حديث باشد ومنشأ آن رواياتى است كه اين تفصيل در آن‌ها آمده است . برخى به ظاهر روايات اخذ كرده وبرخى با تأويل ، آن را پذيرفته‌اند . جلال الدين سيوطى مىگويد : « صحيح‌ترين ومشهورترين أقوال همين قول است وروايات بسيار بر آن دلالت دارد » . از ابن عباس روايت كرده‌اند : « انزل القرآن ليلة القدر جملة واحدة إلى السماء الدنيا ووضع في بيت العزّة ثم انزل نجوما على النبي صلّى اللّه عليه وآله في عشرين سنة » « 4 » . طبق روايات أهل سنت قرآن يكجا از عرش بر آسمان أول ( پايين‌ترين آسمان‌ها ) نازل گرديد ، آن‌گاه در جايگاهى به نام « بيت العزّة » به وديعت نهاده شد ، ولى در روايات شيعه آمده است كه قرآن از عرش بر آسمان چهارم فرودآمد ودر « بيت معمور » نهاده شد . صدوق آن را جزء عقايد اماميه دانسته است : « نزل القرآن في شهر رمضان في ليلة القدر جملة واحدة إلى البيت المعمور في السماء الرابعة ثم

--> ( 1 ) تفسير طبرسى ؛ ج 1 ، ص 276 . الكشاف ؛ ج 1 ، ص 227 . الدر المنثور ؛ ج 1 ، ص 190 . تفسير كبير رازي ، ج 5 ، ص 80 . ( 2 ) بقره 2 : 185 . ( 3 ) سيد قطب ؛ في ظلال القرآن ؛ ج 2 ، ص 79 . ( 4 ) الاتقان ؛ ج 1 ، ص 117 - 116 .