الشيخ محمد هادي معرفة

112

علوم قرآنى (فارسى)

وتناسب آيات مىباشد . أسامي سوره‌ها أسامي سوره‌ها مانند تعداد آيات هر سوره توقيفى است ، وبا صلاح ديد شخص پيامبر نام‌گذارى شده است . بيشتر سوره‌ها يك نام دارد وبرخى دو يا چند نام . اين نام‌گذارىها ، طبق شيوهء عرب با كوچك‌ترين مناسبت انجام مىگرفته است « 1 » كه وجه تسميه برخى از آن‌ها در جدول زير آمده است : نام سوره / وجه تسميه بقره / استعمال لفظ بقره وسخن گفتن دربارهء آن فقط در اين سوره بوده است ؛ گرچه لفظ « البقر » در سورهء انعام ( آية 144 و 146 ) ولفظ « بقرات » در سورهء يوسف ( آية 43 و 46 ) آمده است ولى با آن تفصيلي كه در سورهء بقره دربارهء آن سخن گفته شده ، در آن‌ها مطلبي نيامده آل عمران / لفظ « آل عمران » فقط دو بار در اين سوره ( آية 33 و 35 ) آمده است ودر جاى ديگر قرآن نيست . نساء / در هفده آية از اين سوره احكام نساء به تفصيل آمده است . مائده / فقط در اين سوره ( آية 112 و 114 ) لفظ « مائده » آمده است ودر جاى ديگر قرآن ذكر نشده است . انعام / در شش آية از اين سوره بيش از ساير سوره‌ها دربارهء انعام سخن گفته شده است . أعراف / فقط در اين سوره ( آية 46 و 48 ) لفظ « أعراف » دو بار آمده است . انفال / فقط در اين سوره ( آيهء 1 ) لفظ « انفال » دو بار آمده است . برائت / دربارهء برائت از مشركين گفته شده است ودر جاى ديگر قرآن بدين صورت مطلبي نيامده است . يونس / تنها سوره‌اى است در قرآن كه از حالات حضرت يونس سخن به ميان آمده است . هود / فقط در اين سوره دربارهء حضرت هود سخن گفته شده است . يوسف / در اين سوره بيست وپنج بار نام مبارك اين پيامبر تكرار شده است . رعد / تنها سوره‌اى ( آية 13 ) است كه از تسبيح رعد سخن گفته شده است ودر سورهء بقره ( آية 19 ) از رعد فقط نامى برده شده است . إبراهيم / به تفصيل از دعاى إبراهيم دربارهء شهر مكة وذريّهء طيبه‌اش ، سخن گفته شده است . حجر / تنها سوره‌اى است كه در آن از أصحاب حجر سخن گفته شده است . نحل / تنها سوره‌اى است كه از نحل سخن به ميان آمده است . اسراء / تنها سوره‌اى است كه در آن از اسراء سخن گفته شده است .

--> ( 1 ) ر . ك : البرهان ؛ ج 1 ، ص 270 والاتقان ؛ ج 1 ، ص 159 .