است ولى رو به سوى كعبه يا بيت المقدس ، يك امر اعتباري محض است كه براي ايجاد وحدت در صفوف نمازگزاران به آن دستور داده شده است . به هر كجا كه رو كنى خدا هست ورو به خدا ايستاده‌اى . پس رو به مشرق نمازگزاردن به جهت قرار داشتن كعبه ( مكة ) در شرق مدينه ورو به مغرب نماز خواندن به دليل قرار داشتن بيت المقدس در غرب مدينه همگى از آن خداست ورو به خداست . خداوند در تنگناى جهت خاص قرار نگرفته است : « إِنَّ اللَّهَ واسِعٌ عَلِيمٌ » . در روايات ، از اين آية استفادهء ديگرى نيز شده است وآن اين كه مىتوان نمازهاى مستحبى را در حالت سواره به هر سويى كه در حركت است به جاى آورد « 1 » . اين بطن آية است كه با فهم معصومين عليهم السّلام بدان رهنمون شده‌ايم . نمونهء دوم : در سورهء جن مىخوانيم : « وَأَنَّ الْمَساجِدَ لِلَّهِ فَلا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَداً » « 2 » . مساجد ، يا جمع مسجد به معناى معبد وجايگاه عبادت است كه معناى آية بر اين فرض چنين مىشود : مساجد از آن خداست وكسى را با خدا نخوانيد . يا جمع مسجد ( مصدر ميمى ) يعنى عبادت وپرستش است ؛ يعنى پرستش جز خدا را نشايد ودر مقام عبادت كسى را با خدا نام نبريد . بر هر دو فرض ، ظاهر آية از شريك قرار دادن در مقام عبادت منع مىكند . ولى طبق روايت صحيحي كه در دست داريم معناى ديگرى نيز از آية استنباط مىشود كه مسجد را شامل « ما يسجد به » ( مواضع سجود ) گرفته است . گروهى از مفسرين ؛ مانند سعيد بن جبير وزجّاج وفرّاء گفته‌اند : مساجد شامل مواضع سجود ( اعضاى سبعة در حال سجود ) نيز مىشود كه اين مواضع از آن خداست وخداوند آن‌ها را به انسان ارزانى داشته است ونبايد براي ديگرى به كار گرفت « 3 » . از امام محمد تقي عليه السّلام نيز همين تأويل به اين صورت آمده كه در مورد موضع قطع دست دزدى در حضور خليفهء عباسى ، معتصم بالله ، سؤالي مطرح شد . هركس به فراخور حال خود سخنى گفت . آن‌گاه امام عليه السّلام فرمود : « از بن انگشتان » . از مدرك اين فتوى از امام سؤال شد . فرمود : « كف دست يكى از مواضع هفت‌گانه در حال سجود است واز آن خداست ونبايد قطع شود » « 4 » . زيرا عقوبت

--> ( 1 ) ر . ك : وسائل الشيعة ؛ ج 3 ، أبواب قبله ، باب 8 و 15 . ( 2 ) جن 72 : 18 . ( 3 ) ر . ك : تفسير طبرسى ؛ ج 10 ، ص 372 . ( 4 ) وسائل الشيعة ؛ ج 18 ، أبواب حد السرقة ، باب 4 .