سيد حسن آصف آگاه

42

سوشيانت منجى ايرانويج (منجى و آخر الزمان در ادبيات پيگويانه زرتشتى با مقدمه استاد پروفسور كريستين بونو) (فارسى)

مانده است ، 21 زيرا هر چهار سال يك روز كبيسه افزوده نشده است و در شش هزار سال چهار سال باشد . در آن هنگام نشان رستاخيز [ آشكار ] باشد و سپهر بجنبد ، سير خورشيد ، ماه ، ستارگان تغيير كند . و در فضا يكى شوند مانند سپهرگردان و چهرهء درياها [ و ] همهء ساكنان زمين تغيير كند . در زمين بسيار جاىها چشمه‌هاى آتش مانند چشمه‌هاى آب بيرون آيند . زيرا كه آن‌چه را كه اورمزد با آب آفريد ، با آتش پايان داده شود . زيرا آب طبعى دارد كه روشن‌كننده و روياننده است [ اما ] آتش سوزنده و بازدارندهء تخم است » . ( گزيده‌هاى زادسپرم ، 34 / 50 - 46 ) براى پاك شدن زمين از تمامى موجودات اهريمن آفريده و آماده شدن جهان هستى براى انقلاب نهايى به‌وسيلهء منجى موعود به‌گاه رستاخيز و ظهور سوشيانس ، آتش‌سوزىهاى مهيبى زمين را فراگيرد ، چنان‌كه در بسيارى جاىها چشمه‌هاى آتش همانند چشمه‌هاى آب از زمين مىجوشد . هم‌چنين بنابر متنى كه گذشت يكى از نشانه‌هاى رستاخيز ، وقوع انقلابات كيهانى و سماوى از جمله تغيير مسير خورشيد ، ماه و ستارگان است كه در ديگر متون پهلوى نيز به صورتهاى مختلف بدان اشاره شده است . به‌طور مثال در زند وهومن يسن چنان‌كه قبلا ذكر شد به هنگام ظهور هريك از منجيان زرتشتى خورشيد به ترتيب : به‌گاه هوشيدر 10 شبانه‌روز ؛ به‌گاه هوشيدرماه 20 شبانه‌روز و به‌گاه سوشيانس يعنى آخرين موعود 30 شبانه‌روز در آسمان بايستد . جاماسب‌نامه توقف خورشيد در آسمان را از معجزات هوشيدر دانسته كه با وقوع آن مردمان جهان به دين حق مىگروند : « جماعتى از او ( - هوشيدر ) معجزه خواهند و او دعا كند و آفتاب ده روز در ميان آسمان بايستد ، سر به بالا كند چون مردم جهان آن معجز ببينند در دين حق بىگمان شوند . پس خورشيد برود و طراق عظيم آيد ، آن‌جا كه آفتاب است ، و هركس كه دلش با خداى تعالى راست نباشد زهرهء او بترقد و جهان از گناه‌كاران صافى شوند » . ( جاماسب‌نامهء فارسى ، ص 89 ) به روايتى ديگر كه در دين‌كرد 22 ذكر شده ، هنگامى كه اهريمن زمانهء خويش را رو به پايان مىبيند ، مىكوشد تا خورشيد را كه برشمارندهء روزها و سال‌ها است ، از حركت بازدارد تا مگر واپسين روز فرانرسد : « اهريمن پليد را كوشش متوجه سپرى نشدن اين درنگ 23 است به [ وسيله ] بازآهيختن