از مجموعه مطالب زروانى برمىآيد كه زروان در اصل خدا - پدرى بوده است كه اغلب اقوام ابتدايى بشر به چيزى نظير او معتقد بوده و هستند . خدا - پدرى كه از او همهء خدايان و ديوان ، همهء نيروهاى خوب و بد و همهء جهان پديد آمده است . ولى ، چنان‌چه از نوشته‌هاى پهلوى برمىآيد ، بعدها از اين خدا - پدر نخستين ، خدايى چنان مجرد و پيچيده ساخته‌اند كه مىرساند عقيده به زروان در ايران مراحل متفاوت تمدن را از يك جامعهء ابتدايى تا جامعه‌اى پيشرفته ، چون جامعهء ساسانى ، طى كرده است » . اطلاعات مفصل‌تر ر . ك : پژوهشى در اساطير ايران ، ص 158 به بعد ، يادداشت 11 .