[ آثار ابو منصور ] ابو منصور حسن بن نوح القمرى داراى اين آثار مىباشد : « كتاب غنى و منى » و اين كناش سودمند است ، همهء بيماريها و درمان آنها را به بهترين وجه در آن گردآورده است . و نظريات و اقوال گروهى از سرشناسان را در صناعت طب باختصار آورده است : بويژه اقوال و عقايد طبى رازى را كه وى بطور پراكنده در تاليفات خود آورده ابو منصور همه را در اين كتاب ياد كرده است . و نيز از آثار او است : كتاب علل العلل » . و نيز كاتب چلبى مشهور بحاجى خليفه صاحب كتاب : « كشف الظنون عن - اسامى الكتب و الفنون » در اين كتاب از ابو منصور و برخى از آثار او ياد كرده است ، حاجى خليفه در عصر اخير مىزيسته ، و در علم تواريخ و سير رجال ايرانى - اسلامى متبحر بوده ، و در كتابشناسى محققى بىنظير بوده است ، و كتابخانه‌هاى عظيم و مشحون از كتب علمى و آثار فرهنگى ايرانى - اسلامى در شهر قسطنطنيه دار الخلافهء آل عثمان در دسترس او بوده است ، خلاصه و زبدهء گنجينه‌هاى فرهنگى اسلامى بغداد و ديگر بلاد اسلامى در آن كتابخانه‌ها گرد آمده و انباشته گرديده بوده است . بارى كاتب چلبى محققى چنان ، و دانشمندى با چندان وسائل آن‌چنان شناسائيش دربارهء ابو منصور و آثار او بس اندك ، نارسا و ناچيز بوده است . وى شرحى در معرفى كتاب غنى و منى نوشته و اتفاقا نام كتاب را اشتباها « الغنا فى الطب » گفته ، و نيز نام خود او را بخطاء ( حسين بن نوح ) نوشته است ، مىنويسد : « الغنا فى الطب : مجلد للحكيم ابى منصور حسين بن نوح القمرى رتب على ثلاث مقالات ، الاولى فى الامراض الحاده ، الثانيه فى العلل الظاهرة فى الحميات » « 1 » . اين بود آنچه را كه على العجاله در دفاتر قدما درباره شرح احوال و آثار ابو منصور نوشته شده ، و نگارنده بدان دست‌يافته است ، به‌هرحال نمىگويم كه استقراء و تصفحات اين نويسنده تمام مىباشد ! اى بسا دانشمندان و محققين كه از اين پس دست فراخامه برده و اطلاعاتى را دربارهء اين استاد بزرگ و آثار علمى او از مدارك و منابع قديمه و دست اول بدست آورده و تاريخچهء كامل و جامعى از احوال و آثار ابو منصور فراهم آورند . دوباره مىگويم مقصود از منابع و مراجع مدارك قديمه است نه آثار و كتب متأخران زيرا در كتب عصر اخير اعم از شرقى و اروپائى دربارهء او بسيار چيزها نوشته شده اما مرجع و سند همگى همين مداركى است كه ذكر شد .

--> ( 1 ) - كشف الظنون - ج - 2 - ص 1210 .