إِنَّا صُبُرٌ وَ شِيعَتُنَا أَصْبَرُ مِنَّا قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ كَيْفَ صَارَ شِيعَتُكُمْ أَصْبَرَ مِنْكُمْ قَالَ لِأَنَّا نَصْبِرُ عَلَى مَا نَعْلَمُ وَ شِيعَتُنَا يَصْبِرُونَ عَلَى مَا لا يَعْلَمُونَ « 1 » « ما صابريم ؛ امّا شيعيان ما از ما صابرترند ، عرض كردم : فدايت شوم ، چگونه مىشود كه شيعيانتان از شما صابرتر باشند ؟ حضرت فرمود : چون ما بر آنچه مىدانيم صبر مىكنيم ، و شيعيان ما بر آنچه نمىدانند صبر مىكنند . » در روايتى از قول رسول گرامى اسلام نقل شده است كه آن حضرت فرمود : عَلامَةُ الصَّابِرِ فِي ثَلاثٍ أَوَّلُهَا أَنْ لا يَكْسَلَ وَ الثَّانِيَةُ أَنْ لا يَضْجَرَ وَ الثَّالِثَةُ أَنْ لا يَشْكُوَ مِنْ رَبِّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لِأَنَّهُ إِذَا كَسِلَ فَقَدْ ضَيَّعَ الْحُقُوقَ وَ إِذَا ضَجِرَ لَمْ يُؤَدِّ الشُّكْرَ وَ إِذَا شَكَا مِنْ رَبِّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَقَدْ عَصَاهُ « 2 » « نشانهء صابر سه چيز است : اول آن كه تنبلى نمىورزد ، دوم آن كه افسرده و دلتنگ نمىشود ، سوم آن كه از پروردگار خود شكوه نمىكند ؛ زيرا اگر تنبل باشد حق را فرو مىگذارد ، و اگر افسرده و دلتنگ باشد شكر نمىكند ، و اگر از پروردگارش شكايت كند معصيت او كرده است . » رسول گرامى اسلام از فرشتهء وحى پرسيد : يَا جَبْرَئِيلُ فَمَا تَفْسِيرُ الصَّبْرِ قَالَ تَصْبِرُ فِي الضَّرَّاءِ كَمَا تَصْبِرُ فِي السَّرَّاءِ وَ فِي الْفَاقَةِ كَمَا تَصْبِرُ فِي الْغِنَى وَ فِي الْبَلاءِ كَمَا تَصْبِرُ فِي الْعَافِيَةِ فَلا يَشْكُو حَالَهُ عِنْدَ الْمَخْلُوقِ بِمَا يُصِيبُهُ مِنَ الْبَلاءِ « 3 » « اى جبرئيل ! معناى صبر چيست ؟ جبرئيل گفت : اين كه در سختى صبر كنى همچنان كه در آسايش صبر كنى ، در تهيدستى صبر كنى همچنان كه در توانگرى صبر كنى ، و در بيمارى صبر كنى همچنان كه در

--> ( 1 ) - / كافى : ج 2 ، ص 93 ، حديث 23 . ( 2 ) - علل الشرايع : ج 1 ، ص 498 . ( 3 ) - معانى الاخبار : ص 261 .