جدول شكل سوم : تنبيهات شكل سوّم آخرين مبحث شكل سوم راجع به تنبيهات اين شكل است كه سه مطلب به عنوان تنبيهات بيان شده است . تنبيه اول يا طريقهء خلف يكى از براهين پرفايده و كثير الاستعمال در علوم گوناگون ، برهان خلف است كه تا به حال به مناسبات گوناگون از آن استفاده شد ، منجمله در بيان نسبت‌هاى ميان دو نقيض دو مفهوم كلى در باب نسب اربع ، و نيز در منتج بودن ضرب چهارم از ضروب شكل دوم ، كه در تمرين آن شكل هم اشاره شد كه از اين طريقه ، در همهء چهار ضرب منتج شكل دوم مىتوان استفاده كرد ، در ضرب پنجم شكل ثالث ؛ ضمنا بايد بدانيم كه در همهء ضروب شكل سوم ، اين روش قابل اجرا است . در باب قياس خلف در همين سلسله مباحث قياس به‌طور مفصل در اين باب بحث خواهيم كرد و وجه تسميهء آن را نيز بيان خواهيم كرد . فعلا در اين تنبيه اشاره‌اى داريم به اين‌كه : برهان خلف يك نوع از انواع براهين و استدلالات غير مباشرى است كه در آن از راه كذب نقيض مطلوب ، برهان بر صدق خود مطلوب اقامه مىشود يعنى ما مطلوبى داريم كه اگر آن صادق نباشد بايد نقيض آن صادق باشد و چون صدق نقيض تالى فاسد دارد پس صدق مطلوب را نتيجه مىگيريم . استدلال غير مباشرى در مقابل مباشرى است كه در مباشرى از يك قضيه به مطلوب مىرسيديم و در مباحث احكام قضايا بيان شد ، فعلا طريقهء برهان خلف را در باب اشكال اربعه بيان مىكنيم و آن اين‌كه : مطلوب ما ، اثبات نتيجهء شكل ثانى و ثالث است و براى اثبات آن مىگوييم : اگر اين نتيجه‌ها صادق نباشد ، لازمه‌اش آن است كه نقيض آن‌ها صادق باشد چون ارتفاع نقيضين محال است