ه . مغالطهء تركيب مفصّل نوع پنجم از انواع مغالطات « مغالطهء تركيب مفصّل » است . هنگامى كه در كلام دو يا چند لفظ پشت‌سرهم ذكر شود ( چه در ناحيهء موضوع قضيّه و چه در ناحيهء محمول آن ، شخص قايس يا مخاطب مىپندارد كه ميان اين الفاظ مفرده تأليف و تركيبى وجود دارد و مجموع من حيث المجموع ، موضوع يا محمول قرار گرفته‌اند . درحالىكه واقعا چنين نيست يعنى تركيبى در كار نيست . هر لفظ مفردى و هر جزئى حكم خاص به خود را دارد و ربطى به جزء ديگر ندارد . در حقيقت اگر مجموع مركب را موضوع يا محمول قرار دهيم ، حكم كاذب خواهد بود ، ولى اگر تحليل و تفصيل داده و هر جزئى را جداى از اجزاء ديگر مدّنظر قرار دهيم ، صادق است . نام اين مغالطه را تركيب مفصل مىگذاريم و مرحوم خواجه نصير الدين طوسى رحمهم اللّه اسم آن را « مغالطه به‌سبب اشتراك قسمت » ناميده‌اند . منشأ مغالطه ، اشتراك هر قسم و جزء در حكم است ( اصطلاح شيخ طوسى ، در فقه و اصول ، حديث و رجال و علوم نقلى بر جناب شيخ الاطائفه ابو جعفر الطوسى رحمهم اللّه بنيانگذار حوزهء علميه نجف اشرف - صانها اللّه عن حدثان الدهر - اطلاق مىشود و در فلسفه و كلام ، هيئت و رياضيات و علوم عقلى به جناب استاد البشر حكيم الهى خواجه نصير الدين طوسى قدّس سرّه اطلاق مىگردد . ) مغالطهء تركيب مفصل خود دو شعبه دارد : 1 . گاهى تركيب و تفصيل در ناحيهء موضوع قضيه است كه اگر موضوع ، مفصل باشد كلام صادق و اگر مركب باشد ، كاذب است . 2 . گاهى نيز تركيب و تفصيل در ناحيهء محمول قضيه است كه اگر اجزاء محمول را از يكديگر جدا كنيم به تجزيه و تحليل حمل ، صادق و اگر مجموع را بما هو مركب ، حمل كنيم ، حكم كاذب است . امّا قسم اوّل كه موضوع قضيه ، داراى دو يا چند جزء است ؛ هر جزئى حكم مخصوص به خود را دارد و اين احكام به‌حسب هر جزء صادق است ولى اگر موضوع را مجموع مركب از اين اجزاء بما هو مركب قرار دهيم اين احكام به‌حسب مجموع كاذب است . مثال : عدد پنج هم زوج و هم فرد است « صغرى » و هر عددى كه هم زوج و هم فرد باشد پس زوج است « كبرى »