على محمدى خراسانى

398

شرح منطق مظفر (فارسى)

فصل سوم صناعة الخطابة فصل سوم از فصول پنج‌گانه باب صناعات خمس ، دربارهء صناعت خطابة است و در اين فصل سه مبحث ، مطرح است : 1 . مبحث اوّل ؛ در اصول و قواعد اين صناعت است و در آن شانزده مطلب بيان مىشود . 2 . مبحث دوم ؛ پيرامون انواع خطابه است و در آن چهار مطلب مطرح است . 3 . مبحث ثالث ؛ راجع‌به‌توابع مبحث خطابه است و داراى چهار مطلب است . مبحث اوّل : اصول و قواعد مبحث اوّل از مباحث سه‌گانه صناعت خطابه ، در ارتباط با اصول و قواعد كلّى اين باب است و مشتمل بر شانزده مطلب است : 1 . وجه الحاجة الى الخطابة مطلب اوّل از مطالب باب اوّل ، راجع به بيان اهميّت مبحث خطابه است ، سؤال اين است كه ما چه نيازى به صناعت خطابه داريم ؟ و كدام مشكل بشر با اين فن حل مىشود ؟ در جواب بايد گفت : افراد و گروه‌هاى بسيارى در هر جامعه‌اى به اين صنعت نياز مبرم داشته و براى رسيدن به اهداف و آرمان‌هاى خويش از آن بايد مدد گيرند از جمله : 1 . مشرعون : صاحبان اديان و شرائع ( انبياء ، اوصياء ، ائمه عليه السّلام ) و راهيان راه آنان ( عالمان و دانشمندان آن مذهب و پيشوايان دينى مذهبى مردم ) . 2 . دعاة المبادى : ( كلمهء مبادى جمع مبدء و به معناى اصول و پايه‌ها آمده ، عرب مىگويد صاحب المبدء يعنى كسى كه اخلاق و زندگى را بر اصول صحيحى استوار سازد يا مىگويند : « فلان لا مبدء له » يعنى آدم بىمسلك ، بوقلمون صفتى است كه يتشكل به اشكال مختلفه ، يا مىگويند : « فلان سامى المبادى » يعنى فلانى به اصول و ارزش‌هاى انسانى پايبند است . مبادى علم هم به معناى پايه‌هاى اوّلى و اصلى استدلالات علم است ) منظور از دعاة المبادى مصلحين جامعه و دانشمندان علم اخلاق و . . . هستند كه جامعه را به سوى اصول و ارزش‌هاى اخلاقى ، انسانى دعوت مىكنند . 3 . سياست‌مداران و رهبران سياسى عالم از سلاطين و رؤساى جمهور و . . .