« اذا كانت الحجة برهانية فصاحبها على حق » صغرى و « اذا كان الانسان على حق فهو لا يغلب » كبرى « فاذا كانت الحجة برهانية فصاحبها لا يغلب » نتيجه و ممكن است از يك متصله و يك حمليه مؤلف باشد به اين بيان : « اذا كانت الحجّة برهانية فصاحبها على حق » صغرى و « كل صاحب حق لا يغلب » كبرى « فاذا كانت الحجة برهانية فصاحبها لا يغلب » نتيجه تمرين 7 . لطفا قضاياى زير را در قالب يك قياس منطقى قرار داده و نوع قياس را هم مشخص كنيد . قرآن فرموده : منحصرا بندگان عالم ، از خداوند مىترسند ، و لكن از آن رهگذر كه آقاى خالد از خداوند خشيت ندارد پس معلوم مىشود از زمزهء عالمان نيست . حلّ تمرين . امّا تنظيم : اذا كان الانسان عالما فهو يخشى اللّه » صغرى « لكن خالدا لم يخش اللّه » كبرى « فهو ليس بعالم او ليس من العلماء » نتيجه اما نوع : از نوع قياس استثنايى اتصالى است كه با استثناء نقيض تالى ، نقيض مقدم را نتيجه داده است . تمرين 8 . از اشكال اربعهء منطقى كدام شكل ، منتج همهء محصورات اربع است ؟ حل تمرين : تنها شكل اول است كه چنين نتيجه‌اى دارد كه در باب خود به تفصيل بيان شد . تمرين 9 . در شكل سوم از اشكال اربعه ، شش ضرب از ضروب منتج بودند كه همهء آن ضروب منتج ، يك قضيهء جزئيه بودند ، يا موجبهء جزئيه و يا سالبهء جزئيه ، حال شما بگوييد : علّت چيست كه نتايج اين شكل هميشه جزئيه است ؟ حلّ تمرين . علّت آن است كه : در چهار صورت از شش صورت يكى از دو مقدمه ، قضيهء جزئيه بود و نتيجهء تابع اخس مقدمات است ؛ و در دو صورت هم كه هر دو كليه بودند باز به اين خاطر كه گاهى اصغر « اعم » از اكبر است و به صورت ايجاب يا سلب كلى ، نتيجه كذب است و به صورت جزئيه هميشه صادق است ، پس گفته‌اند نتيجه