لا يفسده شىء ؛ فماء الحمام واسع لا يفسده شىء » و . . . در حقيقت چنين استدلالى از نوع تمثيل صرف نبوده بلكه از نوع قياس برهانى شكل اول است كه ارزشمندى و يقين‌آور بودن آن مسلّم است ، به بيان ديگر از قياس فقهى بيرون و در قياس برهانى منطقى داخل مىگردد . نوع سومى از قياس وجود دارد كه ما به الامتياز خاصه از عامه است به نام قياس مستنبط العلّة ، كه اهل سنت آن را معتبر مىدانند ولى فقها شيعه به پيروى از اخبار متواتر كه از معصومين عليهم السّلام در ردّ و ابطال اين قياس وارد شده مىگويند چنين قياسى باطل است و همان‌طورىكه اصل بيان احكام از وجوب و حرمت و . . . بايد توسط صاحب شريعت انجام گيرد همچنين بيان مناطهاى احكام نيز بايد توسط خود شارع بيان گردد و ما مجتهدين با عقل قاصر خويش نمىتوانيم به ملاك‌ها و فلسفهء واقعى احكام برسيم تا بتوانيم از آن استفاده كنيم . « 1 » در خاتمه : دانشمندان اصولى و دانشمندان منطقى ادّله و براهينى مبنى بر ارزشمندى قياس فقهى و تمثيل منطقى آورده‌اند از قبيل برهان سبر و تقسيم ، طريقهء دوران و ترديد ، و . . . كه در كتب مفصل منطقى مثل اشارات ابن سينا و اصولى از قبيل اصول فقه و . . . بايد جستجو كرد و در اين‌جا چون بيان نشده ما از شرح آن‌ها خوددارى مىكنيم ) . پايان مباحث تمثيل و استقراء و قياس .

--> ( 1 ) . تفصيل اين مباحث در شرح اصول فقه ، ج 3 ، مبحث قياس .