2 . همهء منطقيون برآنند كه منفصله را مىتوان به يك متصله ارجاع داد و از مجموع دو متصله يك قياس منتج و جامع شرايط كه داراى يكى از اشكال اربعه باشد تشكيل داد و نتيجهء مطلوب را گرفت منتها حتما بايد متّصلتين داراى شروط يكى از اشكال اربعه باشند و گرنه عقيم خواهند بود كه رأى مصنف همين است ، لذا مىفرمايند : « لا يلتئم الانتاج . . . الّا برّد المنفصلة الى متصله » مطلب را در قالب سه مثال بيان مىكنيم : مثال اول . از يك منفصله حقيقيه و يك متّصله لزوميّه : « العدد امّا ان يكون زوجا و امّا ان يكون فردا » صغرى « اذا كان العدد زوجا ، فهو منقسم بمستاويين » كبرى مرحلهء اوّل . براى نتيجه‌گيرى منفصلهء حقيقيه را به چهار متصله زير متحوّل مىكنيم : 1 . « اذا كان العدد زوجا ، فليس بفرد » 2 . « اذا كان العدد فردا ، فهو ليس بزوج » 3 . « اذا لم يكن العدد زوجا ، فهو فرد » 4 . « اذا لم يكن العدد فردا ، فهو زوج » مرحلهء دوّم . اقترانات منتج و عقيم : متصلهء اصل با شمارهء يك : شكل سوم را تشكيل مىدهند كه منتج نتيجه زير است : « اذا كان العدد منقسما بمتساويين فليس بفرد » متّصلة اصل با شمارهء دو : شكل چهارم يا اوّل و منتج نيست ، چون اوسط تكرار نشده است . متّصلهء اصل با شمارهء سه : شكل سوم و منتج نيست چون اوسط تكرار نشده است . متّصلهء اصل با شمارهء چهار : شكل چهارم يا اوّل را تشكيل مىدهند كه منتج نتيجه زير است : « اذا كان منقسما بمتساويين فليس بفرد » ، يا « اذا لم يكن فردا فهو منقسم بمتساويين » مثال دوّم . صغرى منفصله مانعة الجمع و كبرى متصله : « الشىء امّا انسان ، و امّا شجر » « اذا كان الشىء انسانا كان حيوانا »