قياس اقترانى حملى و هرچه آن‌جا گفتيم اين‌جا هم مىگوييم و نيازى به تكرار و تفصيل نيست : 1 . در هردو اشكال اربعه وجود دارد و هردو قياس ، مؤلف و محقّق اشكال اربعه هستند . 2 . در شروط عامه و خاصهء انتاج ، از حيث كميت ( كليت و جزئيت ) و كيفيت مشترك هستند . 3 . در نتايج ، كه ضروب ممكنه دارد و ضروب عقيمه و ضروب منتجه و در هر شكلى چند ضرب منتج است و اين‌كه نتيجهء هر شكلى چه قضيه‌اى از محصورات اربع است ، نيز اشتراك دارند . 4 . در بداهت انتاج شكل اول و نظرى بودن انتاج اشكال بعدى كه نياز به برهان داشت ( براهين ، همان براهين عكس صغرى و كبرى ، برهان خلف ، طريقهء ردّ و برهان افتراض است ) مشترك هستند . قياس اقترانى حملى و شرطى در تمام اين جهات مشترك هستند و تنها كافى است كه به اشكال اربعه مراجعه و جاى قضاياى حمليه را به شرطيات متصله دهيم و همان اشكال ، ضروب ، نتايج و براهين را اعمال كنيم . قوله : نعم تا اين‌جا در جهات مشترك بحث كرديم ولى بايد بدانيم كه يك بحث اختصاصى هم هست كه مخصوص شرطيهء متصله و قياس مؤلف از اين قضايا است كه در اقترانى حملى و شرطى مؤلف از منفصلات نيست و آن اين‌كه : سابقا در باب تقسيمات قضيهء شرطيه خوانديم كه شرطيهء متصله دو قسم است : 1 . لزوميّه : در آن به اتصال دو نسبت به واسطهء علاقه ، حكم شده بود يعنى ميان دو طرف ، يك نوع ملازمه در كار بود و اجتماعشان تصادفى نبود . 2 . اتفاقيّه : در آن حكم به اتصال دو نسبت بدون علاقه و ارتباط واقعى بود . حال در باب قياس مورد بحث كه از دو شرطيهء متصله تشكيل مىشود سه صورت متصور است : 1 . هردو مقدمه ، متصلهء لزوميه باشند ؛ 2 . هردو مقدمه ، متصلهء اتفاقيه باشند ؛ 3 . يك مقدمه لزوميه و ديگرى اتفاقيه باشد .