تعبيرات تصوّر مطلق ، يا مطلق التّصور گفته مىشود كه در مقابل تصديق نيست و مراد از آن همان علم و ادراك است . اين تعبيرات مقسم هر دو قسم بوده و هريك از تصوّر مجرّد و تصوّر مع الحكم يعنى تصديق را شامل است . در پايان ديدگاه ملاصدرا را كه در رسالهء تصوّر و تصديق فرموده مىآوريم : « فانّهم فسّروا التصديق بأمور : أحدها انه عبارة عن الحكم و نسب هذا الى الحكماء . . . ثانيها انه عبارة عن مجموع تصور المحكوم عليه و المحكوم به و الحكم و هو مذهب الرازى . . . ثالثها انه عبارة عن تصور معه حكم هو مذهب صاحب المطيالع و غيره . . . و رابعها انه عبارة عن اقرار النفس بمعنى القضيه و الا ذعان به . . . » « 1 » موارد تصديق و تصوّر پس از آشنايى با حقيقت تصوّر و تصديق به بيان متعلّق تصديق و تصوّر و مجارى و موارد كاربرد هركدام مىپردازيم . موارد تصديق : تصديق يك مورد و مجرا بيشتر ندارد ، و آن عبارت از نسبت تامّه در جمله خبريّه است ، آن هم در خصوص مواردى كه علم يا ظن به مطابقت نسبت با واقع و ثبوت آن ، يا عدم مطابقت آن با واقع و سلب آن داشته باشيم . مثلا در « زيد قائم » پس از علم يا ظنّ به نسبت ، تصديق گفته مىشود ، يعنى : ذهن ما به ثبوت قيام براى زيد حكم مىكند و منحصر به جملات خبريهء داراى نسبت تامّه است . موارد تصور : متعلّق تصوّر و موارد علم تصوّرى در يك تقسيم كلى چهار مورد است : 1 . مورد اوّل مفردات است . منظور از مفرد در مقابل مركّب است و مفرد منطقى همان كلمهء نحوى است كه سه شعبه دارد : الف : اسم : كه در اصطلاح نحوى و منطقى نامش اسم است ، مانند الفاظى چون زيد ، شهر قم ، كشور ايران ، قارهء آسيا ، كرهء زمين و هزاران نام ديگر كه معناى آنها را در ذهن خود تصور كرده و موضوع احكامى قرار مىدهيم . ب : فعل يا كلمه : در اصطلاح نحوى فعل و در اصطلاح منطقى كلمه گويند . مانند :

--> ( 1 ) . ر . ك : جوهر النضيد ، ص 313 .