وى جاى داده است . براى بشر حنجره و مخارج حروف قرار داده است . ابزارى به‌نام زبان در اختيار انسان گذاشته كه توسّط آن در موارد نياز و هنگام تفهيم مراد و مقصدش استفاده كند . انسان جملاتى را بر زبان جارى ساخته و از حروف هجائيّه ، كلمه ، و از كلمات كلام ساخته و ما في الضّمير خود را ( كه خود دستگاهى محيّر العقول است ) بازگو مىكند . اگر نوزاد انسان را در ميان بيابانى بگذارند و هيچكس با او سروكار نداشته باشد و كلماتى را به وى تلقين نكند ، باز قوّه نطق در او هست . و سرانجام به سنّى مىرسد كه زبان بازكرده و كلماتى را ( هرچند ناقص و شكسته يا غلط و بىمعنى ) خواهد گفت . با آنكه نعمت نطق و سخن گفتن ، فطرى ، خدادادى و مادرزادى است ، ولى سخن گفتن هم مثل ساير امور ، ضابطه و قانونى دارد . هر زبانى در عالم ( فارسى - عربى و . . . ) داراى دستور زبان مختصّ به خويش است ، كه براى صحّت گفتار ، و سخن گفتن صحيح بايد از آن قواعد استفاده كرد . نوزاد انسان توسط والدين در محيط منزل ، در قدم اوّل ، و معلّم و مربّى در محيط مدرسه ، در قدم دوّم آموزش ديده و كلمات به او تلقين مىشود تا قواعد سخن‌گويى و آيين سخنرانى را بياموزد . به‌تدريج بر معيارهاى سخنگويى مسلّط شده و مىتواند درست سخن بگويد ، چه از حيث موادّ الفاظ ( كه براى تفهيم هر مقصودى از چه مادّه‌اى مدد بگيرد ) ، چه از حيث هيئآت الفاظ ( از قبيل هيئت ماضى - مضارع ) و چه از حيث ايجاد ارتباط ميان الفاظ و كلمات ( كه از چه حروفى و نسبت‌هايى استفاده كند . ) در زبان عربى علمى كه ضوابط سخن‌گويى را دربر دارد ، دو علم ارزشمند صرف و نحو است كه با خواندن آنها و ممارست و مداومت بر قواعد آنها ، انسان مىتواند هنگام سخن گفتن و مكالمه به عربى و يا قرائت عبارات عربى ، خود را از لغزش باز دارد . در يك كلام فايدهء علم صرف و نحو و ادبيّات عرب عبارت است از : حفظ اللّسان عن الخطأ في المقال . نطق باطنى انسان : همان‌گونه كه خدا به انسان نطق ظاهرى داده و مىتواند با آن سخن بگويد و حرف دلش را بزند ، با اين حال ضوابطى داشت كه اشاره شد . همچنين خداوند حكيم و دانا و توانا بر ما منّت نهاده و نعمت ارزشمند انديشه و فكر كردن را ارزانى داشته است و بشر زير سايهء همين نعمت عظمى توانسته از صفر شروع كند و روز