على محمدى خراسانى

55

شرح كفاية الأصول (ويرايش جديد) (فارسى)

بلكه چه بسا ارتكاب ضرر براى مصالح و منافع مهم‌تر ، واجب است و با قطع به ضرر هم براى امر مهم‌تر ، عقلاء مرتكب مىشوند ، چه رسد به احتمال ضرر كه به طريق أولى مرتكب مىشوند . مثال : تاجرى احتمال مىدهد كه در اين سفر مختصرى از كالاى تجارتىاش فاسد مىشود و يا حتّى يقين دارد ؛ ولى در عوض مىداند كه اگر به مقصد برسد ، بقيّه كالاها را به قيمت چند برابر مىفروشد و آن ضرر ناچيز چندين بار جبران مىشود ، در اينجا هيچ عاقلى براى آن ضرر قليل از تجارت دست نمىكشد ، بلكه سيرهء عقلاء پيوسته بر اقدام و ارتكاب است . ) تا اينجا مبحث شبهات بدوّيه بعد الفحص و اليأس تمام شد و به عقيدهء آخوند در جميع شبهات بدوّيّه - چه موضوعيه و چه حكميّه ، چه وجوبيّه و چه تحريميّه ، چه فقدان نصّ و چه اجمال نصّ يا تعارض نصّين ( همه‌جا ) - جاى برائت شرعى و عقلى است ؛ ولى اخبارىها در خصوص شبهه حكميّه تحريميّه احتياطى هستند .