للتخصيص . . . » ، ولى اگر به خود زحمت مىداد و ذيل كلام فصول و ادامهء آن را مىديد ، اين اعتراض را نمىكرد ؛ زيرا خود فصول در ادامهء بحث ، مطلب را توسعه و تعميم داده و فرموده است : اختصاص به غير مقدور ندارد . قوله : من وجوب تحصيل : هدف اصلىِ صاحب فصول از اختراع واجب معلّق چيست ؟ پاره‌اى از مقدّمات ، به نام « مقدمات مفوِّته » ناميده شده‌اند ، يعنى مقدماتى كه اگر پيش از زمان واجب انجام داده نشوند ، موجبِ تفويت واجب در زمان خود مىشوند . مثل قطع مسافت پيش از موسم حج كه اگر انجام نشود ، مكلّف نمىتواند در موسم حج در مكّه باشد و اعمال حج را انجام دهد . يا مثل غسل جنابت پيش از اذان صبح كه اگر ترك شود ، باعث مىشود روزه آن روز خراب شود و هكذا غسل استحاضه براى روزهء روز بعد - البته به فتواى بعضى از فقهاء - و . . . . حال دربارهء مقدّمات مفوّته ، مشكل و معضلى مطرح است و آن اين‌كه : از طرفى به عقيدهء مشهور ، وجوب مقدّمه ، تابع وجوب ذىالمقدّمه است ؛ تا ذىالمقدّمه وجوب فعلى پيدا نكند ، وجوبى از آن به مقدّمات ترشح نمىكند و مقدّمه هم ، وجوب فعلى پيدا نمىكند ؛ چراكه اين مقتضاى قانون تبعيّت است . از طرفى هم در خصوص مقدمات مفوته فرض اين است كه ، پيش از وجوب فعلىِ ذىالمقدّمه و قبل از دخول وقت ، اينها داراى وجوب فعلى هستند . حال اين دو مطلب با هم تنافى دارند . اگر مقدّمه تابع است ، پس چگونه پيش از ذىالمقدّمه واجب شده است ؟ براى حلّ اين مشكل ، راه حل‌هايى ارائه شده كه يكى از اين راه‌ها ، طريق واجب معلّق است كه فصول پيشنهاد كرده است . ايشان فرموده است در اين‌گونه موارد ، اصل وجوب ذىالمقدّمه ، پيش از مجىء وقت هم فعلى است ؛ يعنى سر شب هم وجوب حج بر مستطيع ، فعلى است و واجب است ، و اين واجب ، استقبالى است . اگر پيشاپيش وجوب ذىالمقدّمه و واجب فعلى باشد ، مانعى ندارد كه مقدّمات آن نيز واجب فعلى شوند ؛ مسألهء تبعيّت هم در اين صورت حفظ شده است . ولى اگر واجب را واجب مشروط مشهور در نظر بگيريم تا شرطِ آن ( دخول وقت ) حاصل نشده ذىالمقدّمه واجب نيست و مقدّمات هم واجب نخواهد بود . اشكال مزبور كماكان ، لاينحل باقى مىماند ؛ ولى بر مبناى واجب معلّق ، مشكل حلّ شده است . مرحوم آخوند مىفرمايد : طبق اين مبنا نبايد ميان امر مقدور و غير مقدور فرق بگذاريد . قوله : نعم : راه حل دوّم از مرحوم آخوند است كه فعلًا به صورت پيشنهاد مطرح مىكند ، امّا بعداً همين را اختيار خواهد كرد . نظر آخوند ، اين است كه : اصل وجوب حج يا صوم يا صلوة نسبت به دخول وقت و مجىء موسم ، مشروط است ، همان‌گونه كه حج نسبت به استطاعت ، واجب مشروط است ؛ با اين تفاوت كه استطاعت ، شرط مقارن است و به مجرّد حصول آن ، وجوب مىآيد ولى