آراء و انتظار متقدمان آشنا شوند ، ضمن اين‌كه نوع استدلال‌هاى متأخرين به‌صورت بسيط در معالم ذكر شده و از اين جهت نيز قابل ملاحظه است . دهمين شخصيتِ محققِ اصولى علّامه محقق مرحوم ميرزاى قمى صاحب تصنيف گرانسنگ قوانين‌الاصول در دو مجلّد است كه حقيقةً تحقيقات او در مباحث متنوع اصولى مسبوق به سابقه نيست و تا زمان ايشان كسى به اين وسعت وارد مطالب اصولى نشده است . اين كتاب تا مدت‌ها در حوزه‌هاى علميه مورد درس و بحث بود و حواشى متعددى بر آن نگاشته شده است . يازدهمين شخصيت معروف اصولى مرحوم سلطان العلماء است كه حواشى ايشان بر كتاب معالم‌الاصول مشهور است و از جملهء آراء تأثيرگذار او در باب الفاظ ، مطلقات است كه تا زمان او مشهور بود كه اطلاق هم مثل عموم وضعى است و اسماء اجناس براى معانى به قيد اطلاق و ارسال وضع شده‌اند ولى ايشان اين نظر را ابطال كرد و ثابت كرد كه اطلاق وضعى نيست بلكه در گرو مقدمات حكمت است و تا به امروز محققان اصولى بر همين باور هستند . دوازدهمين شخصيت تأثيرگذار اصولى مرحوم علامه شيخ محمدتقى اصفهانى صاحب كتاب هداية المسترشدين معروف به صاحب حاشيه است كه در مباحث اصولى تحقيقات عاليه‌اى دارد و كتابش يكى از منابع مشهور اصولى است . سيزدهمين شخصيت بزرگ اصولىِ تاريخ تشيع ، و تابناك‌ترين چهرهء اصولى و نام‌آشناى همهء حوزه‌هاى علميهء شيعه حضرت مولانا الاعظم شيخ انصارى دزفولى است كه دو قرن است حوزه‌هاى علميه در فقه و اصول از آثار و بركات تحقيقات ايشان استفاده مىكنند ، او به حق مؤسس اصول جديد است و در مباحث قطع و ظن و شك انقلابى در اصول پديد آورده است ايشان اصل حكومت و ورود را اختراع نموده كه در سراسر فقه و اصول كاربرد فراوانى دارد . از ايشان دو كتاب ارزشمند در اصول فقه به‌يادگار مانده كه يكى كتاب قيّم « مطارح‌الانظار » است كه در دو مجلد چاپ گرديده و حاوى معظم مباحث الفاظ و ملازمات عقليّه است و ديگرى كتاب قيّم « فرائدالاصول » معروف به « رسائل » است كه در چهار مجلد چاپ شده و حاوى مباحث قطع و ظن و شك است و در پايان مباحث تعادل و تراجيح را عنوان كرده‌اند . كتاب فرائد شيخ اعظم هم‌اكنون از كتب درسى سطوح عاليهء حوزه‌هاى علميهء عالم تشيع است اگرچه نگارنده معتقداست كه نيازمند تنقيح و تهذيب و تنظيم است تا هرچه بيشتر از آن بهره‌بردارى شود . چهاردهمين شخصيت بزرگ و نامى اصول فقه قهرمان داستان ما استاد اساتيد اساتيد اساتيد ما جناب محقق اعظم و استاد اكبر مرحوم آخوند خراسانى قدس سره است . امّا استاد اساتيد اساتيد اساتيد ما : مرحوم آخوند استاد امثال محقق اصفهانى و محقق نائينى و محقق عراقى ، ( آقا ضياء ) و آيت‌اللَّه