روايت پنجم روايت ديگر از رواياتى كه براى حجيّت استصحاب به آنها استدلال شده ، خبر صفّار از كاشانى راجع به روزهء يوم الشك است . ما دو يوم الشك داريم . يكى اوّل ماه رمضان كه بيست و نه روز از شعبان گذشته و الآن نمىدانيم كه روز سىام شعبان است يا اوّل رمضان . ديگرى آخر ماه رمضان كه بيست و نه روز از ماه رمضان سپرى شده و شك داريم كه امروز آخر ماه رمضان است يا اوّل ماه شوال . ) شيخ اعظم از روايت ذيل هر دو را فهميده و آخوند ( ره ) يوم الشك اوّل را فهميده و بر اساس آن توضيح داده‌اند و شايد هم از باب مثال آن را ذكر كرده‌اند . به‌هرحال راوى مىگويد كه در مدينه بودم و به محضر امام ( يا امام جواد عليه السلام است و يا امام هادى عليه السلام . ) نامه‌اى نوشتم و از روزهء يوم الشك پرسيدم ، كسى كه شك دارد امروز از ماه رمضان است يا خير وظيفه‌اش چيست ؟ آيا بايد روزه بگيرد يا خير ؟ امام ( ع ) در جواب مرقوم داشتند ؟ « اليقين لا يدخل فيه الشك » يقين بما هو يقين امرى است كه شك در آن دخل و تصرّفى ندارد و يقين مدخول شك قرار نمىگيرد ( يعنى به شك خويش اعتنا نكن و بنا را بر يقين بگذارد ! ) سپس قاعدهء كلّى ارائه كردند كه « صم للرؤية و افطر للرؤية » « 1 » ؛ يعنى ملاك وجوب صوم رؤيت هلال رمضان است و قبل از آن واجب نيست و ملاك وجوب افطار هم رؤيت هلال شوّال است و پيش از آن جايز نيست . كيفيّت استدلال : مراد از يقين در كلام امام ( اليقين . . . ) يقين به شعبان باشد كه تا به حال يقين داشتى و مراد به شك ، شك در بقاء و ارتفاع ماه شعبان باشد . در چنين موردى نبايد يقين را با شك نقض كنى ، بلكه بنا را بر يقين بگذار و امروز را هم از ماه شعبان حساب كن !

--> ( 1 ) - تهذيب الاحكام ، ج 4 ، ص 214 ، حديث 17 ، باب علامت اوّل ماه رمضان .