تنبيه سيزدهم تنبيه سيزدهم راجع به جريان استصحاب حكم خاص است . به طور كلى دليل اجتهادى و لو به صورت عموم يا اطلاق موردى را شامل شود ، بر اصل عملى و از جمله بر استصحاب تقدم دارد و با وجود دليل نوبت به اصل نمىرسد و به زودى خواهد آمد كه آيا از باب حكومت است يا از راه ورود ؟ ولى گاهى مواردى پيش مىآيد كه جاى اشكال و بحث است كه آيا دليل عام تقدم دارد يا استصحاب حكم خاص مقدم است ؟ و آن در جايى است كه خطاب عامى وارد شده كه داراى دو سنخ عموم است : 1 - عموم افرادى دارد ، مثل اكرم العلماء نسبت به زيد و بكر و خالد و . . . از افراد و مصاديق عالم . 2 - عموم ازمانى دارد ، مثل همان مثال نسبت به امروز و فردا و پس‌فردا . . . از ازمنه و زمانها . در مجموع مفاد خطاب مذكور اين است كه اكرام هر فردى از افراد عالم در هر زمانى از ازمنه يا براى هميشه واجب و لازم است ( ضمنا كارى نداريم كه عموم ازمانى عام از چه راهى ثابت مىشود ؟ آيا از راه وضع و لغت است كه خود مولى فرموده « اكرم العلماء فى كل يوم ، يا اكرم العلماء دائما و ابدا و مانند آن » ؟ يا از راه اجماع و دليل خارجى دانسته شود ؟ يا از راه اطلاق و مقدمات حكمت باشد ؟ و . . . ) و خطاب خاصى داريم كه فرد خاص از افراد عالم ( مثلا زيد ) را نسبت به زمان خاص ( مثلا جمعه ) از تحت عام اخراج نموده و فرموده : « لا تكرم زيدا يوم الجمعة » در اينجا اگر خود خطاب خاص از لحاظ زمانى عموم يا اطلاق داشته باشد و علاوه بر جمعه روز شنبه و يكشنبه و . . . را نيز شامل شود ، بحثى نيست و زيد عالم براى هميشه از عام استثناء شده و