على محمدى خراسانى
43
شرح كفاية الأصول (فارسى)
قوله : و يؤيّد : در پايان مؤيد بلكه دليلى براى اصل مطلب ( اصل جواز تبديل نه جواز آن در فرض شك ) مىآورند ، و آن روايات باب نماز فرادا و جماعت است « 1 » كه اگر كسى نماز فريضهاش را فرادا بجا آورده بعدا جماعتى منعقد شد ، آيا حق دارد در جماعت شركت كند و دوباره همان نماز ظهر را به جماعت برگزار كند يا نه ؟ در روايات است كه اشكالى ندارد و تبديل فردى به فرد ديگر جايز است . خداوند متعال از اين دو عمل هركدام را كه محبوبتر باشد ( ممكن است فرادا محبوبتر باشد چون توجّه و حضور قلب و اخلاص بيشترى داشته ، و يا جماعت محبوبتر باشد اگر اين جهات در جماعت بيشتر باشد . ) اختيار مىكند و همان را به عنوان امتثال امر قرار مىدهد . « 2 » نكته : وجه تعبير به يؤيد آن است كه ما نحن فيه با باب اعادهء نماز به جماعت فرق دارد . در آنجا تعدّد مطلوب در كار است و در ما نحن فيه وحدت مطلوب : وجه تعبير به يدلّ آن است كه بعض از روايات آن باب ظهور در تبديل دارد و مىگويد : « يجعلها الفريضة » « 3 » يعنى مكلّف همين جماعت را فريضه و واجب خويش قرار داده و به آن قصد امتثال كند ، و ظهور دليل است نه صرفا مؤيّد . موضع ثانى [ مبحث اجزاء ، دربارهء اجزاء يك امرى از امر ديگر و مجزى بودن عملى از عمل ديگر است ] قوله : الموضع الثانى : مرحلهء دوّم مبحث اجزاء ، دربارهء اجزاء يك امرى از امر ديگر و مجزى بودن عملى از عمل ديگر است ، مثلا آيا نماز با تيمّم ما را از نماز با وضو بىنياز مىكند يا خير ؟ آيا نماز با استصحاب طهارت ما را از نماز با طهارت واقعى مستغنى مىسازد يا نه ؟ در اين موضع ، در دو مقام بحث مىشود . 1 - امرهاى اضطرارى : نماز با تيمّم ، نماز با حالت نشسته بودن و . . . از حالات اضطرارى . 2 - امرهاى ظاهرى : وضو گرفتن به اعتماد بيّنه و نماز خواندن ، استصحاب طهارت كردن و نماز خواندن و . . .
--> ( 1 ) - وسائل الشيعة ، ج 5 ، ص 455 ، باب 54 ، من ابواب صلاة الجماعة روايت يازده . ( 2 ) - وسائل الشيعة ، ج 5 ، ص 456 ، باب 54 ، من ابواب صلاة الجماعة ، روايت دهم . ( 3 ) - وسائل الشيعة ، ج 5 ، ص 455 ، باب 54 ، من ابواب صلاة الجماعة ، روايت 1 و 11 .