على محمدى خراسانى
38
شرح رسائل (فارسى)
دليلين برحسب مدلولها است نه سندها تا جاى طرح باشد . 4 - سند و دلالت دليل ظاهر هم قابل مزاحمت با سند و دلالت نص نيست چون نص از حيث دلالت اقوى است . 5 - امّا سند و دلالت نص قدرت مزاحمت با دلالت ظاهر را دارد و عند المزاحمة نص بر ظاهر مقدم است از باب اينكه شك در تعبد به ظهور مسبب از شك در تعبد به نص است و چون تعبد به نص بلا مانع است نوبت به تعبد به ظهور نمىرسد و هذا حاكم على ذاك . قوله : و اضعف : دليل ششم طرفداران قاعده جمع به معناى وسيع آن : در دليلهاى قبل ما نحن فيه را تشبيه مىكرديم به دو دليل مقطوع الصدور يا دو دليل نص و ظاهر و اظهر و ظاهر ولى در اين دليل تشبيه شده به موردى كه فرض كنيم يك خبر واحدى بيش نيست و معارضى هم ندارد منتها تنها عيب آن اينست كه ظاهرش مخالف اجماع است فرض كنيد كه اجماع قائم شده بر استحباب غسل جمعه . ولى ظاهر الحديث مىگويد : اغتسل للجمعة كه ظهور در وجوب دارد در چنين موردى آقايان مىگويند : به مقتضاى ادلّهء حجيت سند اين خبر واحد را اخذ كرده و بدان ملتزم مىشويم و ناچار در دلالت آن تصرف نموده و آن را بر خلاف ظاهر حمل كنيم . حال همانطورىكه به سند خبر مخالف اجماع كارى نداشته و تنها در دلالت تصرف كرديم هكذا در ما نحن فيه هم به سند دو حديث معارض كارى نداشته باشيم بلكه در دلالتها تصرف كنيم . جواب ما اينست كه اوّلا در اواخر باب تعادل و تراجيح خواهد آمد كه در حديث مخالف اجماع هم توجيه و تأويل اولى از طرح نيست بلكه طرح