على محمدى خراسانى
36
شرح رسائل (فارسى)
حفظ كنيم اين صورت باطل و محال است زيرا اگر چنين چيزى ممكن بود كه از فرض بحث خارج مىشديم و خلف فرض بود زيرا كه فرض بحث ما اينست كه دو ظهورها تعارض دارند و نتوان به هر دو اخذ كنيم . 2 - همه چهار امر را [ دو سند و دو ظهور ] طرح كنيم و به هيچكدام متعبد نشويم ، اين صورت نيز باطل است چون احدى بدان ملتزم نيست نه در متراجحين و نه متعادلين . 3 - به سند هر دو اماره متعبد شده و در ظهورها تصرف كنيم كه مستدل مىگفت . 4 - احدهما را سندا و ظهورا اخذ كرده و ديگرى را بطور كلّى طرح كنيم كه ما مىگوئيم به بيان ديگر يا بايد نسبت به احدهما از ادلّه تعبد به اصل صدور و ادلّه حجيت صرفنظر كنيم و با آن مخالفت كنيم و احدهما را سندا طرح كنيم كه دلالت آن هم بالتبع خواهد رفت و ديگرى را سندا و دلالة اخذ كنيم و هو الحق كما مرّ . و يا بايد با ادلّه تعبد به ظواهر و حجيت ظواهر مخالفت كنيم و به ظهور احد ملتزم نشويم و هر دو را تأويل ببريم و هيچكدام نسبت به ديگرى اولويت ندارد چون شك در هر دو مسبّب از امر ثالثى است كه همان علم اجمالى باشد يعنى اجمالا مىدانيم كه از خير احد الامرين بايد گذشت و يكى از آن دو منتفى است و اين سبب تعارض شده پس دو شيوه مذكور هر دو در عرض هم و برابر هستند و وجهى براى اولويت جمع بر طرح نيست . ان قلت : به عقيدهء شما كه سند و ظهور يكى را بايد گرفت و از خير سند و ظهور ديگرى بايد گذشت آيا اين مخالفت با اصالة الظهور در ديگرى نيست درحالىكه اصالة الظهور حجت است ؟ قلت : خير مخالفتى با اصل پيش نمىآيد زيرا مخالف اصل عبارتست از