على محمدى خراسانى

16

شرح رسائل (فارسى)

در تمامى اين موارد موضوع الاصل احتمال و شك است و يك جا مجراى برائت ، جاى ديگر احتياط و جاى سوم استصحاب . از طرفى ديگر همان شارع مقدس فرموده اگر در مورد عصير عنبى خبر ثقه يا عدلى قائم شد مبنى بر حرمت آن ، يا وجوب جمعه يا عدم بناگذارى بر حالت سابقه و . . . اين خبر ثقه در حق تو حجت است يعنى نزّله منزلة العلم بالواقع و به احتمال خلاف اعتنا نكن يعنى احتمال حليت عصير ، احتمال وجوب ظهر ، احتمال بقاء ما كان را ناديده بگير و بدان اعتنا نكن به درجه‌اى كه گويا احتمال و شكى نيست و همان‌طورىكه مع العلم اعتنا نمىكردى هكذا مع الظن المعتبر هم اعتنا نكن و طبق اماره عمل كن و هذا هو معنى الحكومة يعنى با قيام اماره بر خلاف هرچند موضوع اصول مذكور كه شك باشد از بين نرفت وجدانا ولى تنزيلا و تعبدا بدان اعتنا نمىشود . قوله : ثم انّ : نكته هشتم : چند مقدمه : الف : اصول در تقسيمى به دو قسم مىشوند : 1 - اصول لفظيهء عقلائيه 2 - اصول عمليه تعبديه اصول لفظيه در رابطه با ظهورات جارى مىشود و خود دو شعبه دارد كه بخشى از آنها مربوط به احراز اصل ظهور است از قبيل تبادر - صحت حمل و . . . كه توسط آن اصل ظهور لفظ در معنا را احراز مىكنيم و برخى مربوط به شناخت مراد متكلم است كه آيا متكلم هم از اين كلام همين ظاهر را اراده كرده يا خير ؟ مثلا اصالة العموم ، اصالة الاطلاق ، اصالة الظهور و اصالة الحقيقة و امثال آن در مقام شك در مراد متكلم جارى مىشود و فعلا مورد بحث ما در همين قسم است .