على محمدى خراسانى
114
شرح رسائل (فارسى)
قوله : نعم : اشكال دوّم : همانطورىكه قبلا ذكر شد اگرچه صدر مقبوله راجع به حاكمين است نه حديثين و فتواها ولى ذيلا و در ادامه سخن به تعارض حديثين كشانده شده و در اين مقام از حيث ترتيب مرجحات اشكالى هست و آن اينكه : مقبوله اوّل ترجيح به صفات راوى را مطرح كرده و آن را بر همهء مرجحات مقدم داشته و سپس ترجيح به شهرت را عنوان كرده يعنى تا زمانى كه از حيث صفات راوى رجحانى باشد نوبت به شهرت و شذوذ نمىرسد درحالىكه سيرهء مستمرهء علماء در طول تاريخ و از قديم الى يومنا هذا بالعكس بوده يعنى اوّل ترجيح به شهرت را اخذ مىكردند و اگر دو حديث هر دو مشهور يا شاذ بودند به سراغ ترجيح به صفات مىرفتند و خلاصه اينكه برطبق مرفوعه زراره كه حديث ثانى باب است و سيأتى عمل مىكردند نه برطبق مقبوله و از اين حيث از مقبوله اعراض شده اين مشكل را چگونه حل كنيم ؟ قوله : اللهم الّا : مرحوم شيخ از اين مشكله جواب مىدهند به اينكه : سيرهء علماء از مقوله عمل هست و عمل قدر متيقن دارد و آن اينكه قدر مسلّم از موارد تقديم شهرت بر صفات راوى موردى است كه راوى حديث مشهور افقه و اعلم و . . . باشد و امّا اگر راوى حديث شاذ و حاكمى كه براى مستند حكمش به حديث شاذ تمسك كرده افقه و اصدق و اورع بود و همچنين اگر تا امام واسطه دارد تمام وسائط آن هم افقه و اورع و . . . بودند در اين فرض هيچ بعدى ندارد كه روايت او را ترجيح دهيم بر روايت مشهور و معروف بين روات و لو حديث شاذ را تنها همين حاكم نقل مىكند ولى مقدم باشد [ و مورد مقبوله يك چنين موردى باشد كه ترجيح به صفات مقدم است به ترجيح به شهرت ] و سر مطلب آنست كه افقه