زيدا فى كل يوم در اينجا هم نسبت به حكم خاص جاى استصحاب نيست ولى نسبت به حكم عام اگر با اين تخصيص تكليف او هم روشن نشود مجراى استصحاب است . 5 - دليل عام نسبت به زمان لا حق مبين و دليل خاص ساكت است فى المثل دليل عام مىگويد : اكرم العلماء فى كل يوم و دليل خاص گفت لا تكرم زيدا يوم الجمعة در اينجا پس از سپرى شدن جمعه نسبت به روز شنبه اگر شك كرديم كه آيا حكم زيد همان حكم خاص است يعنى حرمت اكرام ؟ يا حكم عام است يعنى وجوب اكرام ؟ آيا از عموم عام نسبت به ازمان استفاده كنيم ؟ يا استصحاب حكم مخصص را جارى سازيم ؟ محلّ نزاع در همين صورت است كه مرحوم شيخ آن را طرح فرموده با عنايت به اين دو مقدمه و روشن شدن محلّ نزاع وارد بحث مىشويم . فنقول : تا زمان مخرج يعنى يوم الجمعة به عموم عام عمل مىشود و در خود آن زمان به خصوص خاص عمل مىشود ولى سخن در اينست كه آيا ما بعد اين زمان را به همين زمان ملحق كنيم حتى يبقى تحت الخاص يا به زمان ما قبل ملحق كنيم حتى يبقى تحت العام ؟ در اين رابطه سه نظريه وجود دارد . 1 - محقق ثانى و اتباع او گفته‌اند : نسبت به زمان شك به عموم عام مراجعه مىشود مطلقا 2 - علامه بحر العلوم و جماعتى گفته‌اند : به استصحاب حكم خاص عمل مىشود مطلقا . 3 - شيخ اعظم و جماعتى در مسئله طرفدار تفصيل هستند كه از همين تفصيل مطلب را آغاز مىكنيم : و قبل از ورود در بيان اين تفصيل سه نكته را بعنوان مقدمه بيان مىكنيم :