على محمدى خراسانى

37

شرح رسائل (فارسى)

قوله : و يمكن : مرحوم شيخ در مقام توجيه جواب محقق قمى ره مىفرمايند : منظور قمى ره اينست كه : برفرض اطلاقى هم بود ولى با اقتران به بشارت مفيد فايده نبود تا چه رسد به اينكه اطلاقى نيست زيرا كه اين مقدمه را از خارج مسلم مىدانيم كه خطابات و احكام و شريعتى تابع مدت نبوت آن شريعت و نبى آنست و وقتى خطاب نبوت مهمله شد و استعداد بقاء آن مشكوك بود احكام آن شريعت هم بالتبع چنين خواهند بود و ديگر جائى براى استصحاب بقاء آنها وجود ندارد . قوله : ثم انّه : پس از اينكه مرحوم شيخ جوابهاى ديگران از استدلال عالم يهودى به استصحاب را نقل و نقد كردند خود آستين بالا زده و كمر همت محكم بسته و به جواب از اين شبهه قيام مىكنند و مجموعا پنج جواب مىدهند كه البته جواب دومشان كه خواهد آمد عين جواب اوّل از چهار جوابى است كه تا به حال ذكر شد و در حقيقت تفصيل و تكميل آنست كه با حذف تكرار مجموعا به هشت جواب منتهى مىشود چهار جواب بيان شد و امّا جواب پنجم : قوله الاوّل : اين جواب مبتنى بر ذكر مقدمه‌اى است كه اين مقدمه را از محضر حاشيهء جناب ملا رحمت الله كرمانى استفاده مىكنيم : بطور كلى دليل گاهى اقتناعى است و گاهى الزامى و گاهى برهانى و گاهى ارشادى است پس چهار قسم دليل داريم : امّا دليل اقتناعى : عبارتست از استدلالى كه هدف مستدل از آن راضى كردن وجدان خود و قانع ساختن خويش است در مقام عمل عند الشك خواه خصم او اين مقدمات را قبول داشته باشد يا خير نظير مجتهدى كه روى مبانى خود از