كامل است نماز بخواند ولى شرع مقدس به همان جهات اربع قناعت كرده و گرنه شبهه غير محصوره بود و . . . حال در شبهات غير محصوره چه بايد كرد ؟ مرحوم شيخ تردّد در شرط را كه مثال دوّم ما است از تردّد در ذات الواجب كه مثلا اوّل است جدا مىكنند و مىفرمايند در تردّد شرط حد اكثر آنست كه خود شرط ساقط مىشود ولى مشروط چرا ساقط شود ؟ پس بايد يك نماز بخوانيم به يك جهت صادف الواقع ام لم يصادف و امّا نسبت به تردّد در ذات الواجب مثل مثال اوّل چهار احتمال متصور است . 1 - موافقت قطعيه واجب باشد همانند شبههء محصوره يعنى تمام طول سال را براى آن يك روز روزه بگيرد به استثناى روزهاى حرام اين احتمال باطل است چون عسر و حرج است . 2 - مخالفت قطعيه جايز باشد اين هم مستلزم معصيت قطعيه است و حرام است حتّى اگر در شبهات غير محصورهء تحريميه مخالفت را تجويز كنيم ولى در اينجا تجويز نمىكنيم چون در باب محرمات مخالفت قطعيه تدريجيه است يعنى بعد از ارتكاب تدريجى كلّ اطراف تازه يقين مىكند به اينكه معصيتى صورت گرفته ولى در ما نحن فيه همان حين السكون كه نماز به جميع اطراف را رها كرده معصيت مىكند و حين الترك علم به معصيت دارد و هو حرام . 3 - تنها به يكى از محتملات اكتفا كند مثلا يك روز را روزه بدارد يا به يك درجه نماز بخواند تا مخالفت قطعيه حاصل نشود بدليل اينكه وقتى نتوانست احتياط را رعايت كند ديگر تكليف به واقع از او ساقط مىشود