على محمدى خراسانى

14

شرح رسائل (فارسى)

ضروريات مذهب شيعه بشمار مىرود همچنين بطلان عمل به خبر واحد هم از ضروريات مذهب شيعه است و اصولا اگر مىخواهيم عالم شيعى را از عالم سنى بشناسيم بايد ببينيم كه آيا به قياس يا به خبر واحد عمل مىكند يا خير ؟ هر دانشمندى كه به قياس يا خبر واحد عمل كند او را سنّى مىشناسيم و هركس به آن دو عمل نكند او را به شيعه بودن مىشناسيم ، و حتّى شيخ طوسى هم اين ادّعاى اجماع را پذيرفته منتهى توجيه كرده و فرموده : فقهاء شيعه بالاجماع به خبرهاى واحدى كه راويان آنها غير امامى باشند عمل نمىكردند امّا به روايات اماميه عمل مىكردند و بعد فرموده : لازم نيست راوى حتى امامى هم باشد بلكه همين اندازه موثق بود به روايات او عمل مىشود و لو شيعه نباشند و اينكه فقهاء شيعه بالاجماع به خبر واحد عمل نمىكردند منظور خبر واحد ضعيف و غير موثق است نه مطلق خبر واحد مجرّد مرحوم طبرسى هم در مجمع البيان فرموده : ما اماميه به خبر واحد مجرّد عمل نمىكنيم و مسئله نزد ما اجماعى است مگر در موضوعات خارجيه‌اى از قبيل بيّنه يا شهادت عدلين و از قبيل تعيين قيمت اشياء تلف شده بتوسط خبرگان در معامله و از قبيل تعيين ارش جراحات وارده بر حيوانات كه همه اين‌ها از موضوعاتند و امّا در احكام ، ما به خبر واحد عمل نمىكنيم ، حال اين اجماع براى خود سيد و طبرسى اجماع محصل است ولى براى ما منقول مىباشد . ( و الجواب ) مرحوم شيخ انصارى از هر سه دليل منكرين جواب مىدهند : امّا جواب از آيات : روىهم‌رفته از آيات مذكور دو جواب مىدهيم : 1 - آيات مربوط به اعتقادات و اصول دين است و در آن باب ما را از متابعت گمان منع نموده و برحذر داشته است [ و دليل مطلب صدر آيات يا ما قبل آنها ، ذيل و يا ما بعد اين آيات و نيز شأن نزول آنها است به عنوان نمونه