على محمدى خراسانى

99

شرح رسائل (فارسى)

است بايد جانب راجح را اخذ كرد و جانب مرجوح را طرح نمود ولى خوشبختانه اين دليل مانع از احتياط نيست چون اين دليل مىگويد : احتياط واجب نيست چون عسر و حرج دارد و اكتفاء به ظن و اخذ به راجح هم جايز است و اين منافاتى با جواز احتياط ندارد آرى اگر دليل انسداد مىگفت احتياط كردن حرام است و اخذ به ظن واجب است جلو امتثال اجمالى را مىگرفت و ليس فليس 2 - مانع دوم قصد وجه است يعنى قصد الوجوب او الندب گفته شده عبادت قصد وجه لازم دارد چه كل عبادت و چه تك‌تك اجزائش حال اگر ما به امتثال اجمالى اكتفا كنيم قصد الوجه فوت مىشود چون نمىدانيم اين جزء دهم واجب است تا به قصد وجوب انجام دهيم يا مستحب است تا به قصد استحباب انجام دهيم پس نبايد احتياط كرد جواب اينست كه : خوشبختانه قصد وجه لازم نيست و هيچ دليلى بر اعتبار آن نيست فالاشكال من الاخذ بالاحتياط . صورت چهارم : عمل تعبدى است و احتياط هم مستلزم تكرار است فى المثل علم اجمالى دارم كه يا ظهر واجب است يا جمعه ، احتياط به اينست كه هم ظهر و هم جمعه بخوانيم ولى تمكن از تحصيل ظن به يك طرف داريم آيا با تمكن از امتثال تفصيلى ظنى مىتوانيم به امتثال اجمالى اكتفا كنيم ؟ از نظر عقل و عقلا مانعى نيست به همان بيان كه در صورت سوم گفته آمد و لكن از نظر شرعى موانع زيادى از احتياط ذكر شده كه اكثر آنها قابل جواب است 1 - دليل انسدادى گويد با تمكن از تحصيل ظن به سراغ ظن بايد رفت اين را در صورت ثالثه جواب داديم 2 - قصد قربت را چه مىكنيد ؟ اين را قبلا جواب داديم كه قصد قربت آسان است به اينكه نيت مىكند .