را تنها با همان لباس انجام دهد يا مثلا خطاب آمده به اينكه صلّ الى القبلة و مكلف علم اجمالى دارد كه قبله يا در جهت شمال است و يا مشرق مثلا ولى مىتواند از اهل فن و مردم مسلمان سؤال كند و قبله را تعيين كند و امتثال تفصيلى انجام دهد و . . . و گاهى امتثال تفصيلى ممكن نيست بلكه حد اكثر همان امتثال اجمالى ميسر است و فى المثل علم اجمالى داريم كه در عصر غيبت يا ظهر واجب است تعيينا و يا جمعه ولى هيچ راهى براى تحصيل علم تفصيلى و امتثال واقع بما هو معين نداريم يا مثلا در علم اجمالى به وجوب قصر و اتمام و . . . حال در مواردى كه راهى براى امتثال تفصيلى وجود ندارد بلا اشكال به امتثال اجمالى مىتوان اكتفا كرد انما الكلام در مواردى است كه مكلّف از امتثال تفصيلى متمكن است در اينجا بحث مىشود كه آيا با تمكن از امتثال تفصيلى در زير سايه تحصيل علم تفصيلى يا ظن تفصيلى مىتوانيم به امتثال اجمالى و احتياط اكتفا كنيم يا خير ؟ در اين مرحله نيز دو نظريه مطرح است الف : آرى ب : خير از مجموعه اين سه مبحث بحث دوّم در مباحث اصالة الاحتياط و علم اجمالى خواهد آمد ما در اين تنبيه رابع در رابطه با بحث اوّل و سوم گفتگو مىكنيم و بحث سوم را چون مختصر است مقدم مىداريم فنقول : آيا با تمكن از امتثال تفصيلى امتثال اجمالى كفايت مىكند يا خير ؟ مقدّمه : عمل گاهى يك عمل توصلى است يعنى ذات العمل مطلوب است بدون دخالت قصد قربت و گاهى عمل تعبدى است يعنى قصد قربت از اركان عمل است و در هركدام از اين دو صورت گاهى احتياط كردن و امتثال اجمالى مستلزم تكرار عمل است و گاهى مستلزم تكرار نيست 4 * 2 * 2 و در هريك از چهار صورت گاهى از امتثال تفصيلى تمكن داريم و گاهى