على محمدى خراسانى
384
شرح رسائل (فارسى)
2 - حرام بيّن و يا بيّن الغىّ « رواياتى كه هر دو گروه ردّ مىكنند » 3 - شبهات بين ذلك « رواياتى كه شاذ قبول دارد و مشهور ندارند امّا اگر مراد شهرت مصطلح باشد تثليث معنا ندارد بلكه بايد امور را دو قسم كرد 1 - بيّن الرشد كه مشهور باشد 2 - بين الغىّ كه شاذ باشد . » قوله و مما يضحك الثكلى : بعضىها به جواب سوّم ما هم از روايت مرفوعه و هم مقبوله اعتراض كردهاند به اينكه : شما گفتيد راوى فرض كرده كه هر دو مشهور باشند و اين قرينه است كه مراد شهرت در روايت باشد نه فتوائى چون دو فتواى متعارض امكان ندارد هر دو مشهور باشند . . . ما مىگوئيم : خير اين فرض دليل نمىشود كه مراد شهرت در روايت باشد بلكه با شهرت فتوائى هم مىسازد كه دو فتوا باهم مشهور باشند منتهى تصور مطلب به اين صورت است كه در دو عصر چنين دو شهرتى محقق شود نظير آنچه ميان متقدمين و متأخرين پيش آمده كه مشهور ميان قدما تنجّس آب چاه بوده و مشهور ميان متأخرين طهارت آنست پس دو فتواى متقابل مشهور هم متصور است البته نه در يك عصر بلكه در دو عصر شيخ مىفرمايد : اين توجيه خندهدار است زيرا كه اوّلا تعبيرات دو حديث با على صوته داد مىزند كه مراد مشهورين من حيث الروايه است نه فتوا مثلا در مرفوعه دارد : مأثوران عنكم يا در مقبوله دارد : الخبران عنكم مشهورين قد رواهما الثقات عنكم . . . و ثانيا در زمان ائمه ( ع ) چنين چيزى وقوع خارجى نداشته و مورد ابتلا نبوده تا سائل از آن سؤال كند قوله فتدبر : شايد اشاره باشد به اينكه و لو در آن عصر مبتلا به نبوده ولى سؤال از حكم يك موضوع كه متوقف نيست بر مورد ابتلا بودن آن در زمان سؤال بلكه خيلى وقتها مىپرسيدند تا اگر در آينده موردى داشت حكم آن روشن شود .