على محمدى خراسانى

379

شرح رسائل (فارسى)

عليه و يترك الشاذ . . . و شاذ يعنى حكمى يا حديثى كه غير مشهور است و مقابل شاذ مشهور است نه مجمع عليه ، ب : امام فرمود : فان المجمع عليه لا ريب فيه مفهومش اينست كه شاذ فيه ريب درحالىكه اگر مراد اجماع مصطلح بود طرف مقابلش لا ريب فى بطلانه است نه اينكه فيه ريب باشد پس مراد شهرت است يعنى حديثى كه مشهور است اطمينان‌آور است و لذا لا ريب فيه بر خلاف حديث شاذ و نادر 2 - برفرض كه مراد شهرت باشد حديث مستقيما مربوط به شهرت روائى است و لاغير پس اگر بخواهيم در ما نحن فيه بدان استدلال كنيم بايد بگوئيم : مراد از شهرت هم اعمّ از روائى و فتوائى است و خوشبختانه دليل داريم و آن تعليل ذيل است كه حضرت فرمود فان المجمع عليه لا ريب فيه يعنى مشهور كه ارزش دارد براى اينست كه لا ريب فيه است و همين مناط در شهرت فتوائيه هم هست و بقول آقايان العلة تعمم پس حكم به آنجا هم سرايت مىكند قوله و لكن : جواب مرحوم شيخ از روايت مرفوعه : روىهم‌رفته چهار جواب از مرفوعه زراره مىدهيم : 1 - حديث از لحاظ سند حجّت نيست چون اين حديث را اوّلا تنها ابن ابى جمهور احسائى نقل كرده و وى متّهم است به خلط روايت صحيح و غير صحيح و ثانيا آن هم در كتاب غوالى اللئالى نقل كرده كه از سوى علما به اين كتاب هم طعن زده شده و حتّى بعضى از محدثين [ هم كه معمولا بنا ندارند روايات را ردّ كنند ] يعنى محدث بحرانى هم اين حديث را ضعيف خوانده و ثالثا ابن ابى جمهور هم در كتاب خود حديث را از قول علامه ره آن هم از قول زراره نقل نموده و واسطه‌هائى را كه ميان علامه و زراره بوده نياورده و رابعا بقول مرحوم نائينى اين حديث در كتب علامه موجود نيست