على محمدى خراسانى

272

شرح رسائل (فارسى)

ما نحن فيه اجنبى است بيان ذلك : در اينجا دو مقام از بحث است : 1 - پس از احراز اطاعت و عصيان و به عبارت ديگر پس از احراز واجبات و محرمات به ثقلين تمسك كنيم 2 - براى احراز وجوب و حرمت به ثقلين تمسك كنيم بنا بر احتمال ثانى حديث به درد ما نحن فيه مىخورد ولى شايد احتمال اول مراد باشد پس به درد ما نمىخورد . فافهم : شايد اشاره باشد به اينكه حديث ثقلين اطلاق مطالبى دارند و با هر دو مقام سازگار است . ( نظريهء صاحب معالم ) قوله : ثم ان لصاحب المعالم : جناب صاحب معالم در مبحث حجيت ظواهر مطالبى دارند كه تقريبا با تفصيل محقق قمى سازگار است و آن اينكه : مرحوم شيخ جليل القدر صاحب معالم براى اثبات حجيت خبر واحد به چهار دليل تمسك كرده‌اند دليل چهارمشان عبارتست از دليل انسداد ، در اين دليل ايشان مقدماتى چيده‌اند و خلاصه اينكه : از ضروريات دين و مذهب كه صرفنظر كنيم باب علم نسبت به ساير احكام شرعيه فرعيه نظريه مسدود است بدليل اينكه در زمانهاى ما اجماعات محصله كه از محالات است ، سنت متواتره نيز بسيار نادر است و اصل برائت يعنى استصحاب عدم ازلى هم كه حد اكثر گمان‌آور است [ بر مبناى متقدمين كه استصحاب را به حكم عقل ثابت مىكردند و آن را موجب ظن مىدانستند ] و ظواهر قرآن هم كه ظنى الدلالة است و اخبار آحاد هم كه ظنى السند و الدلالة هستند پس راه علم قطعى به احكام شرعيه به روى ما مسدود است و پس از بيان اين مقدمات نتائجى گرفته از جمله اين در زمان انسداد همه ظنون مساوىاند سپس دو اشكال را مطرح نموده و جواب داده