على محمدى خراسانى

251

شرح رسائل (فارسى)

حجت است نتيجه بحث اخبارى و اصولى : 1 - هر دو گروه نصوص قرآن را حجت مىدانند 2 - هر دو مىگويند : متشابهات قرآن حجيت ندارند 3 - هر دو گروه مىگويند : به ظواهر قرآن قبل الفحص حق نداريم تمسك كنيم چون شايد قرينه بر خلاف آن باشد 4 - و هر دو گروه مىگويند : ظواهر بعد از تفسير اهل بيت ارزش دارد و قابل تمسك است 5 - دعوا بر سر عمل به ظواهر بعد الفحص و نيافتن قرينه بر خلاف ظاهر است كه اخبارى مىگويد : مجاز نيستيم و اصولى مىگويد : مجازيم به ظواهر عمل كنيم ( و ينبغى التنبيه على امور ) ( چهار تنبيه ) تنبيه اوّل : بعضى از معاصرين مرحوم شيخ ره يعنى جناب فاضل نراقى ره مدعى شده كه نزاع در حجيت ظواهر كتاب قليل الجدوى است و ارزش آن را ندارد كه وقتى و مايه‌اى براى آن گذارد بدليل اينكه : اوّلا به كمتر آيه‌اى [ چه در زمينه اصول دين و چه فروع دين ] برمىخوريم كه هيچ‌كدام از سه امر ذيل را دارا نباشد : 1 - يا حديثى از معصومين ( ع ) مستقيما راجع به تفسير و بيان همان آيه وارد شده 2 - و يا اگر هم در تفسير آن حديثى نباشد ولى حديثى كه از لحاظ حكم شرعى با ظاهر آيه موافق و هماهنگ باشد وارد شده 3 - و يا اگر اصلا روايتى در اين زمينه نيست اجماع علما هماهنگ با ظاهر آيه است و اجماع ارزش دارد حال اكثريت مطلق آيات داراى يكى از خصائص مذكور هستند و با وجود حديث مبين يا موافق و يا اجماع موافق نيازى به ظاهر آيه نداريم و نوبت به اين بحث نمىرسد . و ثانيا مىتوان ادعا كرد كه معظم آيات قرآن چه در اصول دين و چه