على محمدى خراسانى

238

شرح رسائل (فارسى)

تعبير استدلال كند و بگويد تمسك به ظواهر جايز نيست مگر بعد از ورود تفسيرى از اهل بيت ( ع ) ولى اين روايات هم به نفع اخبارى تمام نخواهد شد و اين حديث منظور ديگرى دارد و آن اينكه : از آن رهگذر كه از طرفى مفاد ظاهر آيه به واسطه كلمهء لا جناح جواز قصر است نه وجوب و اين اندازه روشن است و نيازى به تفسير ندارد امّا از طرف ديگر قصر در نمازهاى رباعيه بالاجماع واجب است پس چرا آيه به لا جناح تعبير كرده اين بخش محتاج به تفسير است فلسفهء اين تعبير آنست كه در نظر مسلمانان اصل مشروعيت مهم بود كه بيان شود زيرا براى آنان بعيد به نظر مىرسيد كه نماز چهار ركعتى در حال سفر دو ركعتى شود و اگر از كسى مىشنيدند چه‌بسا او را مسخره مىكردند كه مگر ممكن است سفر و حضر مؤثر باشند و حكم خدا را عوض كنند ؟ قرآن مىفرمايد : لا جناح يعنى باكى نيست و تعجب نكنيد كه چرا قصر بخوانيم خير ما از باب ارفاق بر مسافرين و آسان گرفتن بر آنان فرمان به قصر داده‌ايم و چون بيان اين مطلب مهم بود با لفظ لا جناح فرمود ولى اين با وجوب قصر منافاتى ندارد بلكه وجوب را با دليل خارجى كه اجماع باشد بدست مىآوريم نظير اينكه قرآن مىفرمايد : يسألونك عن الاهلة يعنى از تو پيرامون اختلاف هلال و كم و زياد شدن آن مىپرسند در جوابشان بگوى : قل هى مواقيت للناس . . . يعنى شما با اين زياده و نقصان وقتها را تعيين مىكنيد و اين براى شما مهم است امّا حكمت زياد و كم شدن دانستن آن خيلى براى شما اهميتى ندارد . كاملا ملاحظه مىكنيد كه اين امر محتاج به تفسير است و منظور از فسرت اين بخش است و دو شاهد هم داريم بر اين مطلب : 1 - قبلا گفتيم تفسير به معناى كشف المراد است و اخذ به ظاهر را تفسير نگويند 2 -