مخالفت عمليه با علم اجمالى : آيا مخالفت عمليه با علم اجمالى جايز است يا خير ؟ مسئله دو صورت دارد : 1 - گاهى در مورد علم اجمالى يك خطاب تفصيلى داريم 2 - و گاهى خطاب هم مجمل است و مردّد . امّا مخالفت با علم اجمالى و خطاب تفصيلى : به عقيدهء مرحوم شيخ اين‌گونه مخالفت عمليه‌اى مطلقا جايز نيست چه در شبهات موضوعيه و چه در شبهات حكميه ، ما ابتدائا سه مثال مىآوريم و سپس دليل مطلب را ذكر مىكنيم و سپس به اشكالات مىپردازيم : اما مثالها : 1 - علم اجمالى دارم به اينكه يا اين اناء نجس است و يا آن اناء اگر در هر دو اناء اصالة الطهارة جارى كنم و هر دو را شرب كنم لازم مىآيد خطاب تفصيلى اجتنب عن النجس را مخالفت كرده باشم و هو لا يجوز اين مثال براى شبهه موضوعيه تحريميه بود چون كل نجس حرام . . . 2 - علم اجمالى دارم به اينكه يا اين شخص زيد است و بايد اكرام كنم يا آن شخص در اينجا اگر اصالة العدم جارى كنم و هيچ‌كدام را اكرام نكنم لازم مىآيد خطاب تفصيلى اكرم زيدا را معصيت كرده باشم و هو لا يجوز اين مثال از شبهه موضوعيه وجوبيه است . 3 - شخصى كه چهار فرسخ مسافرت نموده و يك شب در آنجا توقف نموده دوباره برگشته به وطن علم اجمالى دارد به اينكه يا نماز قصر بر او واجب است و يا نماز تمام در اينجا اگر اصل جارى كند و بگويد الاصل عدم وجوب القصر و الاتمام و هر دو را ترك كند لازم مىآيد با خطاب تفصيلى صل الظهر و العصر مخالفت نموده باشد و هو لا يجوز اين مثال از شبهات حكميه بود .