4 . بر فرض كه مفيد ملك باشد آيا مفيد ملك لازم است - مثل بيع قولى - يا ملك جايز و متزلزل است كه با تلف يك طرف و مانند آن لازم مىگردد ؟ اگر چنين باشد بحث ديگرى مطرح مىشود به نام مُلزِمات معاطات . در ضمن بحث‌هاى فوق يا پس از آن‌ها بحث ديگرى مطرح مىشود كه در مكاسبِ شيخ با عنوان تنبيهات از آن‌ها ياد شده است ؛ از جمله اين‌كه آيا معاطات مخصوص بيع است يا در ساير معاملات نيز جارى و سارى است ؟ و . . . . قبل از ورود به بحث به ترتيبى كه ذكر شد ، فهرستى از اقوال گوناگون را دربارهء معاطات بيان مىكنيم : اقوال فقهاى « 1 » اهل‌بيت ( ع ) : 1 . معاطات مثل بيع قولى مفيد لزوم است مطلقاً . 2 . معاطات مفيد لزوم است اگر دلالت كننده بر تراضى يا بر معامله لفظ باشد . 3 . معاطات مفيد ملك جايز و متزلزل است كه با تلف يك عوض ، لازم مىشود . 4 . معاطات مفيد اباحهء جميع تصرفات است ، حتى تصرف‌هاى متوقف بر ملك . 5 . معاطات مفيد اباحهء جميع تصرفات است مگر تصرف‌هاى ملكى . 6 . معاطات نه مفيد ملك است و نه اباحه ، بلكه يك معاملهء فاسد است . 7 . معاطات معاملهء مستقلى است و مفيد ملك هم هست و ربطى به بيع ندارد . اقوال نزد فقهاى اهل سنت : « 2 » سه فرقهء مالكى و حنبلى و حنفى معاطات را بيع صحيح و لازم مىدانند و براى بيع دو قسم قائلند : يكى بيع قولى و ديگرى بيع فعلى يا معاطات ، ولى فرقهء شافعى منكر اين معناست . بررسى تفصيلى معاطات بحث اوّل : آيا معاطات معامله‌اى مستقل است يا قسمى از بيع است كه با فعل داد و ستد انشا مىشود ، در مقابل بيع قولى كه با صيغهء خاصى انشا مىگردد ؟

--> ( 1 ) . ر . ك : المكاسب ، ج 3 ، ص 37 و 38 ؛ حاشية المكاسب ، ص 68 . ( 2 ) . ر . ك : الفقه على المذاهب الاربعه ، ج 2 ، ص 155 و 156 . .