على محمدى خراسانى

53

كوثر فقه (شرح تحرير الوسيله) (فارسى)

3 . احتمال دارد هر كدام جزء خبر باشند و مجموعاً يك خبر باشند كه باز مثل قيد و مقيد است . آيه قابل استدلال نيست زيرا اعيان نجسه از عمل شيطان نيستند . حتى خمر و فقّاع نيز عمل فلان انسان است ولو با چند واسطه قابل استناد به شيطان است ، زيرا او مخترع شراب است ، ولى شامل معاوضه بر آن نميشود ، چون از عمل شيطان نيست و عمل متعاملين است و چه بسا غرض عقلايى دارد ، يعنى ممكن است بخواهند سركه درست كنند يا آن را معدوم كنند و . . . . نتيجه نهايى : از آيات قرآن نميتوانيم حرمت تكليفى يا حرمت وضعى معاوضه بر اعيان نجسه را استفاده كنيم . 2 . روايات در اين باره به دو دسته از روايات استدلال شده است : 1 . عمومات كه درباره مطلق اعيان نجسه و محرّمه است ؛ 2 . خصوصات كه در مورد برخى از اعيان نجسه است ولى با الغاء خصوصيت به درد همه مىخورد . عمومات : عمومات پنج روايت است كه مورد استدلال واقع شده است : 1 . روايت تحف العقول ؛ 2 . روايت دعائم الاسلام ؛ 3 . روايت فقه الرضا ( ع ) ؛ 4 . روايت جعفريات ؛ 5 . روايت نبوى عامى . - روايت تحف العقول برابر اين روايت امام صادق ( ع ) تمام درآمدهاى مردم را به چهار بخش تقسيم كرده است كه از چهار راه به دست مىآيد : 1 . ولايات ؛ 2 . تجارات ؛ 3 . صناعات ؛ 4 . اجارات . حضرت هر بخشى را به دو قسم حلال و حرام تقسيم فرموده است كه بخش دوم ( قسم تجارات و معاوضات ) مورد نظر ماست .