مسألهء بيع مظروف با ظرفش مسألهء قبلى دربارهء بيع مظروف بدون ظرف بود و اين مسأله دربارهء بيع مظروف با ظرفش مىباشد : اگر وزن و قيمت هر يك از ظرف و مظروف جدا جدا معلوم باشد كه قطعاً معامله صحيح است ولى سخن در اين است كه وزن مجموع من حيث المجموع معلوم باشد ولى وزن مظروف به تنهائى معلوم نباشد آيا همين اندازه كافى است كه بيع مظروف به ضميمهء ظرفش شرعاً جايز باشد ؟ يا كافى نيست ؟ مىفرمايد : از نظر مشهور علماى اسلام جايز است بلكه در ميان دانشمندان شيعه فردى كه با اسم و رسم معلوم باشد و مخالفت بنمايد ، پيدا نشده جز اين كه شهيد ثانى در شرح لمعه فرموده : قيل لا يصّح « 1 » و قائل را نام نبرده است ( منظور از مرسله در عبارت شيخ اعظم همين است كه نام قائل ذكر نشده نه اينكه مرسلهء اصطلاحى باشد و حديثى در اين باب نقل كرده باشد . ) و جز اينكه علّامه تذكره به بعض از اهل سنّت ( بعض از شافعىها و حنابله ) نسبت داده كه آنها نيز با مشهور مخالفت كرده و فتوى به بطلان داده‌اند « 2 » دليل آنها اين است كه : با توجّه به اين كه ظرف معمولًا موزون نيست و يا اگر هم به وزن معامله شود معمولًا قيمت آن با قيمت مظروف متفاوت است لذا به دانستن وزن مجموع نبايد اكتفا شود و لازم است قيمت هر كدام جداگانه معلوم شود و گرنه همان غررى كه در معاملات گزافى ( گندم و جو و ساير مكيل و موزون‌ها را بدون كيل و وزن بفروشند بود در اينجا نيز هست و موجب بطلان مىگردد . قوله و الذّى : عقيدهء شيخ اعظم در مسأله قول به تفصيل است و چهار فرض تصوير مىكنند : 1 - در مواردى كه از قبيل ما نحن فيه است يعنى بيع مظروف با ظرفش متعارف است و ضمناً علم به وزن مظروف به تنهائى لازم نيست بلكه در ضمن مجموع كه معلوم باشد كفايت مىكند ( مثل همهء مواردى كه در مسألهء قبل مطرح شد : از قبيل گلاب ، عطريّات ، روغن و . . . ) و مىتوان مظروف تنها را معامله كرد ، درذ همهء اينها بيع مظروف به ضميمهء ظرف آن هم به شكلى كه علم به وزن مجموع داشته باشيم به طريق اولى كفايت

--> ( 1 ) . شرح لمعه ، ج 3 ، ص 284 . ( 2 ) . تذكرة ، ج 1 ، ص 471 .