على محمدى خراسانى

450

شرح مكاسب (فارسى)

قوله : ثم انّه ربّما : در فرض بيع با شرط تبرّى از عيب ، يك صورت اين بود كه بعداً معلوم شد مبيع فاسد بوده و ضمناًبگونه‌اى بود كه اصلًا قيمت نداشته و تا به حال حكم اين صورت بيان شد كه معامله باطل بود . و صورت ديگر اين است كه بعداً معلوم مىشود كه مبيع معيوب بوده ولى نه در حدّى كه كلًاّ از ماليّت خارج باشد بلكه عيب سبب نقصان ماليّت آن است . حال در اين فرض هم مثل صورت قبلى بعضىها در صحّت چنين معامله اشكال كرده‌اند به اين دليل كه معامله غررى مىشود زيرا مشترى در هنگام معامله نمىداند كه واقعاً مبيع سالم است يا معيوب و خراب ضمناً جاى بناگذارى بر اصل سلامت هم نيست زيرا با شرط برائت جستن بايع از عيوب ، معناى معامله اين است كه كارى به بود و نبود عيب نداريم ، چه باشد يا نه معامله مىكنيم و اين غررى و باطل است . و نظيرش را علّامه در بيع عين غائب فرموده كه : اگر بايع جنس غايبى را با توصيف بفروشد و سپس شرط سقوط خيار رؤيت كند و بگويد : اگر هم تخلّف وصف كرد تو حقّ الخيار نداشته باشى ، اين باطل است چون مشترى نمىداند كه آن اوصاف را دارد يا ندارد و معامله غررى است « 1 » و تفصيل اين بحث در خيار عيب و خيار رؤيت خواهد آمد .

--> ( 1 ) . النهاية ج 2 ، ص 510 ، تذكرة ، ج 1 ، ص 467 ، دروس ، ج 1 ، ص 276 و . . . .