على محمدى خراسانى
260
شرح مكاسب (فارسى)
فضولى طرفدار تفصيل شويم و بگوييم : هر جا فضولى متمكّن از ارضاء مالك باشد و به تحصيل اين امر مطمئن باشد بيع فضولى صحيح است و هرجا چنين تمكنى نداشته باشد بيع فضولى باطل است ، در حالى كه پر واضح است كه طرفداران صحّت فضولى حكم به صحّت را منحصر به بخش اوّل تفصيل نمىكنند و مطلقاً مىگويند : بيع فضولى با اجازهء بعدىِ مالك صحيح است . ( اين پاسخ سيّد نيز اگر چه از اين حيث صحيح است كه طرفداران صحّت ، مطلقاً حكم به صحت فضولى نمودهاند ، ولى از آنجا كه مبتنى بر مبناى باطلى است كه سيّد از اوّل شرط تراضى را مطرح كرد و به اين اشكال و جوابها منتهى شد ، از اين حيث جواب دوّم هم ناتمام است . ) قوله : و فيما ذكره . . . ! اين چند جمله اشكالهاى مرحوم شيخ به سيّد بحر العلوم است كه ما در لابلاى سخنان سيّد در پنج فراز بدنبال هر فرازى اشكال وارده از سوى شيخ اعظم به آن بخش را آورديم و نيازى به بيان جداگانه نيست .