على الامين الّا اليمين . ولى اگر عقد اجاره فاسد بود [ كه مورد بحث است ] مجوّزى براى اخذ عين مستأجره نيست . زيرا فرض اينست كه : مالك كه خانه را به مستأجر مىدهد ، بنابر اينست كه خيال مىكند او استحقاق دارد ، و در واقع عقد فاسد است و او استحقاق ندارد ، و شرع آن را امضاء نكرده ، پس يد مستأجر بر عين مستأجره در اجارهء فاسد ، يد عدوانى [ يعنى غير امانى ] خواهد بود و اطلاق على اليد ما اخذت ، يد او را شامل مىشود ، و يد عدوانى هم كه ضمان‌آور است . [ اينست وجه ضمان مستأجر نسبت به عين مورد اجاره ] . 2 - مسئلهء عين مستأجره موضوعا داخل در قانون عكس است [ براساس همان معنائى كه از كلمهء مورده قبلا داشتيم كه اعمّ از متعلّق و متعلّق متعلّق بود . ] ولى حكما و تخصيصا خارج شده ، زيرا كه على اليد چنين يدى را شامل مىشود و در نتيجه موجب تخصيص عموم قاعدهء مذكور مىشود . و ما من عامّ الّا و قد خصّ . [ نكته : مرحوم شهيدى فرموده : ما نيز قبول داريم كه عموم على اليد با عموم قاعدهء ما لا يضمن معارض است ولى نه به‌صورت عام و خاص مطلق ، بلكه بطور العموم من وجه كما صرّح به صاحب الجواهر فالمرجع بعد التساقط فى مورد التعارض مثل ما نحن فيه هو البرائة ، لا بطور العموم المطلق بان يكون قاعدة اليد اخص منها فتقدم عليها فيحكم بالضمان كما هو الظاهر من المنصف . . . و العموم من وجه : لصدق قاعدة اليد بدون قاعدة ما لا يضمن كما فى غير موارد العقد و صدق الثانية بدون الاولى كما فى مورد العارية المضمونة بالنسبة الى المنافع حيث انّ المنفعة لا ترد عليها اليد . « 1 » [ عقيدهء شيخ انصارى در زمان عينى مستأجره ] : قوله : و الاقوى : عقيدهء خود مرحوم شيخ آنست كه : مستأجر ضامن عين مستأجرهء نيست . و

--> ( 1 ) هداية الطالب ، ص 216 .