[ بررسى قسم سوم ارتفاع قيمت ] 1 - گاهى زيادى منفصل و جداى از خود عين است [ نمائات منفصل ] مانند ميوهء درخت ، برّهء گوسفند ، شير و پشم و كرك و موى حيوان و . . . اين قسم از زياده و نماء تابع خود عين است و همانگونه كه غاصب يا مشترى خود عين را ضامن است اينها را هم ضامن است ، اگر مثلى باشند ضامن به مثل است و اگر قيمى باشند به قيمت آن هم با اختلاف اقوالى كه بيان شد . 2 - و گاهى زيادى متّصل و چسبيده به خود عين و جزء خود عين است ، كه اين خود دو بخش دارد : 1 - جزء كمّى همانند رشد و نموّ درخت ، چاقى گوسفند و . . . 2 - جزء كيفى همانند خياطت و بنائى و كتابت عبد و . . . كه نزد ضامن پيدا كرده است . حال حكم زيادى متصل به هردو قسمش آنست كه : اگر بعدا عين را در حالى كه واجد اجزاء مذكور است به مالك مسترد كرد كه بحثى نيست و ضامن بريئ الذمّه مىشود ، و ضمنا بابت علوفه و مخارج ديگر حق ندارد به مالك مراجعه كند . چنان كه قبلا در صحيحهء ابى ولّاد آمده بود : فقد علفته بدراهم فلى عليه علفه ؟ قال عليه السّلام : لا ، لانّك غاصب ، و اگر بعدا عين مال تلف شد چه در حال چاقى و وجدان اجزاء مذكور و چه در حال لاغرى و فقدان اجزاء مذكور ، بايد قيمت يك گوسفند چاق و يا يك عبد كاتب و . . . را بپردازد . و اگر بعدا حيوان لاغر شد يا عبد وصف كتابت را فراموش كرد و فاقد اجزاء كمّى و كيفى شد و خود آن را به مالك ردّ كرد بايد قيمت آن اجزاء فائته و تالفه را بپردازد ، زيرا وقتى مثلا چاقى پيدا شد و حيوان 20 كيلوئى 30 كيلو شد تمام اينها مال مالك اصلى است و سپس كه لاغر مىشود به همان نسبت از اجزاء كم شده و هر حكمى كلّ داشت اجزاء دارند پس قيمت جزء تالف را ضامن است ، منتها اين