فراز دوّم : : قوله : الثانيه : وقتى سائل از مسئله عيب و نقص و اختلاف او با مالك سئوال كرد امام عليه السّلام فرمود : اگر اختلاف داريد سه راه وجود دارد : الف : يا مالك بغل قسم بخورد و تو طبق قسم او عمل كنى . ب : و يا اگر نكول كرد تو قسم بخور و او ملزم است . ج : و يا صاحب قاطر شاهدهائى بياورد كه آنها بگويند : قيمة البغل يوم اكترى كذا و كذا ، تا تو ملزم باشى [ البته در اصل روايت كلمهء حين بجاى يوم داشت ولى منظور يكى است . ] كيفيت استشهاد : در اين فراز سخن از قيمت روز كرايهء قاطر است ولى از خارج مىدانيم كه قيمت روز كرايه به عنوان روز كرايه ملاك نيست و موضوعيتى ندارد چون آن روز كه كرايه‌كننده امين است و امين ضامن نيست . پس يا مراد از روز كرايه روز مخالفت و غصب است و يا روز تلف عين است . دوّمى قطعا مراد نيست زيرا نه شاهدى دارد و نه به روز كرايه نزديك است تا از يوم الاكتراء يوم التلف اراده شود . پس احتمال اوّل مراد است كه مراد يوم المخالفة است و چون روز مخالفت همان روز كرايه بوده لذا تعبير به يوم الاكتراء كرده . بيان ذلك : از روايت به خوبى استفاده مىشود كه : شخص به مجرّد خروج از كوفه و نزديكى پل كوفه مسير را عوض كرده و به‌جاى رفتن به طرف قصر بنى هبيره [ محّل كرايه ] به طرف نيل و . . . رفته و واضح است كه اين مقدار راه از كوفه تا قنطرهء آن راه كمى است و همان روز اوّل يا نصف روز كرايه مىشود طى كرد پس در واقع همان روز اوّل مخالفت كرده و معمولا در مدت كم تفاوت